و الفرض ، ايضا التّقدير ، و منه يقال للطَّاعة المقدّرة على وجه فريضة ، و حكم ( 1 ) فعل و ترك او از عرف شرع دانند نه از لغت ، و گفتهاند : فرض به معنى انزال آمد ، في قوله تعالى : إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ ( 2 ) . . . ، اى انزل . * ( وَأَنْزَلْنا فِيها آياتٍ بَيِّناتٍ ) * ، و فرو فرستاديم در اين سورت آياتى و دلالاتى روشن تا همانا شما انديشه كنى و تفكر .
قوله : * ( الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي ) * ، خداى - جلّ جلاله - در اين آيت فرمود كه : مرد زنا كننده و زن زنا كننده را هر يكى را از ايشان صد تازيانه بزنى ، و اين مجملى است كه سنّت تفصيل آن داده است . اكنون بدان كه آن ( 3 ) زنا كه ايجاب حدّ كند ، خلوت كردن باشد با هر كس كه خداى به حرام كرده است وطى او بى عقد ( 4 ) يا شبهت عقدى ، و آن وطى در فرج باشد ، و اين كه مرد باشد ، عاقل و بالغ و كامل عقل ( 5 ) باشد مراد با او نكاح معروف است در شرع . و شبهت عقد آن باشد كه مرد ( 6 ) عقدى بندد بر محرمى از آن خود از مادر يا خواهر يا دختر يا عمّه يا خاله يا دختر برادر يا دختر خواهر ، او ( 7 ) نداند و نشناسد ايشان را ، يا عقد بندد بر زنى كه شوهر دارد ، يا در عدّت شوهرى باشد از طلاق رجعى يا به اين و ( 8 ) نداند ، يا در حال احرام به نسيان يا زن محرمه و او ( 9 ) نداند ، اين و مانند اين شبهت عقد باشد به وطى او اين زنان مستحق حد نباشند ( 10 ) ، و اگر داند و با علم و يا بدان ( 11 ) علم وطى كند ، حكم او حكم زانى باشد ، حدّ بايد زدن او را .
و حكم زنا ثابت شود به يكى از دو چيز : امّا به اقرار فاعل بر خود با كمال عقل بى اكراه و اجبار چهار بار يك بار پس از يكديگر ( 12 ) كه او زنا كرد در فرج . اگر اقرار او كمتر از چهار بار بود ، حكم زنا ثابت نشود ، و اگر گويد كه : اين وطى نه در فرج
هامش
( 1 ) . اساس امر ، به قياس با نسخه آط و ديگر نسخه بدلها ، زايد مىنمايد .
( 2 ) . سورهء قصص ( 28 ) آيهء 85 .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها : اين .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها : عقدى .
( 5 ) . همهء نسخه بدلها : ندارد .
( 6 ) . همهء نسخه بدلها : مردى .
( 7 ) . همهء نسخه بدلها : و .
( 8 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، آب ، آل ، مش و .
( 9 ) . همهء نسخه بدلها : و او .
( 10 ) . آط ، آج ، لب ، آز ، آل ، مش : زن را مستحق حدّ نباشد .
( 11 ) . آط ، آب ، لب ، آز ، مش : يا پس از ، آج ، آل : يا پس آن .
( 12 ) . همهء نسخه بدلها : چهار بار پس از ديگر .