* ( وَمَنْ يَدْعُ مَعَ اللَّه إِلهاً آخَرَ لا بُرْهانَ لَه بِه ) * ، گفت : هر كس كه ( 1 ) با خداى خدايى را خواند كه او را بر آن حجّتى و برهانى نباشد ، حساب و شما را و بنزديك خداى باشد ، و معنى آن است كه : هر كس كه اين معنى كند ، خود او را برهان و حجّت نباشد ، [ 80 - پ ] و مثله قوله - عزّ و جلّ : وَيَقْتُلُونَ الأَنْبِياءَ بِغَيْرِ حَقٍّ ( 2 ) . . . ، و كشتن پيغامبران جز بناحق نباشد ، و مثله قول الشّاعر - شعر :
على لا حب لا يهتدى بمناره
اى لا منار هناك فيهتدى به ، و اين را و اخوات او را شرح تمام رفته است ، وجهى ندارد اعادت كردن . * ( إِنَّه لا يُفْلِحُ الْكافِرُونَ ) * ، كه شأن و كار چنان افتاد كه كافران را فلاح و ظفر و بقا نباشد .
آنگه رسول را و امّت ( 3 ) را دعا آموخت ، گفت : * ( وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ - الرَّاحِمِينَ ) * ، بگو بار خدايا ! بيامرز و ببخشاى و تو بهترين بخشايندگانى ، چه بخشايش همه از بخشايش تو است ، و هر كه ببخشايد منّت نهد ، و بخشايش تو بى منّت باشد .
حنش بن عبد اللَّه الصّغانى ( 4 ) گفت : عبد اللَّه مسعود روزى به مبتلايى بگذشت ، بر او رفت و اين آيات من قوله : * ( أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً . . . ) * ، تا به آخر سورت در گوش او خواند ، نيك شد و برپاى خاست . رسول - عليه السّلام - گفت : چه خواندى در گوش او ؟ گفت : اين آيتها . رسول - عليه السّلام - [ گفت ] ( 5 ) : به آن خداى كه جان من به امر وى است ، اگر بندهاى از سر يقين و ايمان اين بر كوه خواند از جاى بشود ( 6 ) .
هامش
( 1 ) . آط ، آج ، لب ، آل او .
( 2 ) . سورهء آل عمران ( 3 ) آيهء 112 .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها او .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها : حبش بن عبد اللَّه الصّغانى .
( 5 ) . اساس : ندارد ، از آط ، افزوده شد .
( 6 ) . آل به بركت و عظمت اين آيات .