پراگنده شوى ( 1 ) .
قوله تعالى : * ( وَهُوَ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّياحَ بُشْراً ) * ( 2 ) * ( بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِه ) * ، او آن خداست كه بفرستاد بادها را نشرا ، اى ناشرا ، زنده كننده ( 3 ) .
ابن كثير و نافع خواندند ( 4 ) : « نشرا » ، به ضمّ « نون » و « شين » على جمع نشور ، كرسول و رسل ( 5 ) . و ابن عامر خواند : « نشرا » به ضمّ « نون » و سكون « شين » و هو لغة في نشر ، كرسل و رسل و كتب و كتب ، و اين روايت هارون است از ابو عمرو . و حمزه و كسائى خواندند ( 6 ) به فتح « نون » و سكون « شين » ، و اين مصدرى [ بود ] ( 7 ) در جاى حال ، اى ناشرة . و عاصم خواند : « بشرا » ، به « با » ى مضموم و سكون « شين » ، اى بشارة ، و مثله قوله تعالى : الرِّياحَ مُبَشِّراتٍ ( 8 ) ، بفرستاد بادها را بشارت دهنده به باران .
و رياح را به آن جمع كرد كه بادها چهار است : « شمال » و « جنوب » و « دبور » و « صبا » . و بادى كه نه از اين چهار راه آيد « نكباء » خوانند ، و بادى كه ابر آرد و درخت را باردار كند آن را لواقح [ خوانند ] ( 9 ) ، قال اللَّه تعالى : وَأَرْسَلْنَا الرِّياحَ لَواقِحَ ( 10 ) . . . ، و ضدّ او كه ( 11 ) برگ ريزاند و ميغ پراگند آن را « عقيم » گويند ، قال اللَّه تعالى : . . . أَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الرِّيحَ الْعَقِيمَ ( 12 ) .
* ( وَأَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً طَهُوراً ) * ، و از آسمان فرو فرستاديم آبى پاك ، پاك كننده ، يعنى آب باران ، و آن آبى بود هم پاك و هم پاك كننده . و طهور به معنى مطهّر است ، و اين حكم آب باران است تا مادام چيزى به او نرسد كه او را پليد كند به او رفع حدث توان كردن و ازالت نجاسات .
آنگه غرض بيان كرد در اين ( 13 ) باران فرستادن كه گفت : * ( لِنُحْيِيَ بِه بَلْدَةً مَيْتاً ) * ، تا
هامش
( 1 ) . آب براى حاجتهاى خود .
( 2 ) . اساس : نشرا ، با توجّه به ضبط قرآن مجيد ، تصحيح شد .
( 3 ) . آج ، لب ، آل : زنده كنيد .
( 4 ) . آط ، آب ، آز ، مش : خوانند .
( 5 ) . همهء نسخه بدلها و كتاب و كتب .
( 6 ) . آط نشرا .
( 9 - 7 ) . اساس : ندارد ، از آط ، افزوده شد .
( 8 ) . سورهء روم ( 30 ) آيهء 46 .
( 10 ) . سورهء حجر ( 15 ) آيهء 22 .
( 11 ) . همهء نسخه بدلها : و بادى كه .
( 12 ) . سورهء زاريات ( 51 ) آيهء 41 .
( 13 ) . همهء نسخه بدلها آب .