تا بر ايشان اميرى بدارد ، بخت نصّر بيامد و گفت : مرا بر اين لشكر امير كن ( 1 ) كه آن مرد را كه از آن بار ( 2 ) فرستادى مردى ضعيف بود و من در شام رفتهام و احوال شهر و مردمان شناخته ( 3 ) . او را امير كرد و لشكر ( 4 ) به او سپرد و او برفت و به در شهر فرود آمد .
ايشان شهر حصار كردند ( 5 ) و بخت نصّر بر در شهر فرود آمد و شهر را حصار مىداد ، هيچ ممكن نبود گشادن . مقامش دراز شد و لشكر بى برگ شدند ، خواست تا باز گردد پير زنى بيامد ( 6 ) از شهر و در لشكرگاه آمد و گفت : مرا پيش امير برى . او را پيش بخت نصّر بردند ، گفت : شنيدم كه باز خواهى گشتن اين شهر ناگشاده و مقصودى حاصل ناكرده . گفت : آرى ! كه مقامم دراز شد ( 7 ) اين جا و لشكر را برگ نماند ، گفت : من تو را تدبيرى بياموزم كه اين شهر تو را گشاده شود ، به شرط آن كه آن را كشى كه من گويم ، و آن را رها كنى كه من گويم . گفت : همچنين كنم . گفت :
تدبير آن است كه فردا لشكر ( 8 ) به چهار قسمت كنى و به چهار گوشهء شهر فرستى ( 9 ) ، هر قسمتى را به گوشهاى بدارى ، بگوى تا دست بر آسمان دارند و گويند ( 10 ) : بار خدايا به حقّ خون [ يحيى ] ( 11 ) زكريّا كه اين شهر گشاده كنى تا گشاده شود . و روايت ديگر ( 12 ) آن است كه گفت : بگوى :
انّا نستفتحك باللَّه لدم يحيى بن زكريّا ،
ما گشادن ( 13 ) تو اى شهر براى خون يحيى زكريّا مىخواهيم . گفت : چون اين بگفتند از چهار سوى بارهء شهر بيفتاد ( 14 ) و لشكر در شهر شد . آن زن بيامد و او را به سر خون يحيى زكريّا آورد ( 15 ) ، گفت : خون بر سر اين خون مىريز ( 16 ) و مردم را بر اين خون مىكش تا ساكن شود . او چندان مردم بر سر آن خون كشت تا هفتاد هزار آدمى را بكشت ، ساكن نمىشد تا آنگاه كه آن زن را كه زن پادشاه بود با دست ( 17 ) آوردند ، خون او بر آن خون ريختند تا ساكن شد . آنگه آن عجوز گفت : اكنون دست بدار از اين خون ريختن كه خداى تعالى چون پيغامبرى را بكشند راضى نشود تا كشندگان او را و هر چه ( 18 ) در خون او
هامش
( 1 ) . قم : به امير كن .
( 2 ) . قم : كز آن باز .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها : بدلها بجز قم : شناختهام .
( 4 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : لشكرى .
( 5 ) . قم ، مل : گرفتند .
( 6 ) . آط ، آب ، آز : از زنى بدر آمد .
( 7 ) . قم : دراز گشت .
( 8 ) . همهء نسخه بدلها : لشكرت را .
( 9 ) . قم چون .
( 10 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : بگويند .
( 11 ) . از قم ، افزوده شد .
( 12 ) . قم : دگر ، آط ، آب ، آز ، آج ، لب : و به روايتى ديگر .
( 13 ) . قم : اين شهر براى .
( 14 ) . قم : بيوفتاد .
( 15 ) . همهء نسخه بدلها و .
( 16 ) . آب ، آز : مىريزم .
( 17 ) . آج ، لب : به دست آوردند .
( 18 ) . همهء نسخه بدلها : هر كه .