( 1 ) ] ( 2 ) اين سورت را سورة التّوبة نيز ( 3 ) گويند ، و آن صد و بيست و نه آيت است در كوفى ، و سى در بصرى و مدنى .
قتاده و مجاهد و عثمان گفتند : مدنى است ، و اين آخر سورتى است كه به مدينه فرود آمد بر رسول - صلَّى اللَّه عليه .
و كلماتش چهار هزار و نود و هشت كلمت است ، و حروفش ده هزار و چهار صد و هشتاد و هشت حرف است .
حذيفة بن اليمان گفت : اين سورت را چگونه سورت توبه مىخوانند و اين سورت ، سورت عذاب است ! سعيد جبير گفت : عبد اللَّه عبّاس را گفتم در معنى سورت توبه ، گفت : اين سورت فاتحه فاضحه است و رسوا كننده ، چندانى در اين سورت بيامد : و منهم و منهم ، تا ما ترسيديم كه هيچ كس را رها نكنند .
راوى خبر گويد كه ، رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله - گفت : قرآن بر من انزله بود آيت آيت » ، مگر سورة التّوبة و سورة الانعام ( 5 ) كه جمله فرود آمد با هر يكى هفتاد هزار فريشته بودند ، مىگفتند : يا محمّد ! بگو تا وصيّت خير كنند به سورتى كه در او نسبت خداى است ، يعنى سورة الاخلاص .
عبد اللَّه عبّاس گفت ، عثمان عفّان را پرسيدم ، گفتم : سورة الانفال از مثانى است و سورت براءت از مئين است ، چرا جمع كردى ميان ايشان ، و براءت از سبع طوال است ، سورة الانفال چرا در اين ميانه آوردى ؟ و چرا
هامش
( 1 ) . آج ، لب : براءة .
( 2 ) . اساس : ندارد از آو ، افزوده شد .
( 3 ) . با توجه به لفظ « نيز » در مقدمه ، ظاهرا عنوان سوره در نسخهها « براءة » بوده است .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها : بر من آيات آيات آمد .
( 5 ) . اساس ، مل ، مج ، آن : الاخلاص در آو ، بم ، لب ، با قلمى مشابه متن ، كلمهء اخلاص به الانعام تبديل شده متن به قياس با نسخهء آج و مآخذ و منابع ديگر تصحيح شد .