براندازى ( 1 ) ، ندانى ( 2 ) كه با شما چه خواهد رفت » ! آنگه گفت : بفرمايم تا شما را دست و پاى ببرند از خلاف ، يعنى دست راست و پاى چپ . و بفرمايم : تا شما را ( 4 ) بر دارها كنند از درختان خرما .
حفص و ورش و رويس خواندند : « امنتم به » به يك همزه على الخبر ، باقى به دو همزه [ بر ] ( 5 ) استفهام و كوفيان هر دو همزه را تخفيف كردند مگر حفص و روح . ديگران به تخفيف اوّل و تليين دوم خوانند ( 6 ) . و فرعون اين قول بر سبيل تهديد گفت و ايهام بر قوم به آن كه هر كس كه بىفرمان پادشاه كارى كند ، مستحقّ زجر و عقوبت باشد ( 7 ) . ايشان گفتند : هيچ باك نيست ، هر چه خواهى مىكن كه ما را حق روشن شد . چون بديد كه اصرار كردند و بر نمىگردند ، بفرمود تا همه را دستهاى راست و پايهاى چپ ببريدند ( 8 ) و گفتند كه : اوّل كس كه اين عقوبت فرمود فرعون بود ، اين قول عبد اللَّه عبّاس است .
و اشتقاق « صلب » از صلابت گرفتهاند ، و صلب شدّ و بستن باشد بر درخت . آنگه بفرمود تا همه را بر دارها كردند . يا عجب آن قوم بامداد كافر بودند و چاشتگاه ساحر بودند ، و در اظهار سحر مبالغت مىكردند و سوگند مىخوردند به عزّت فرعون ، و نماز پيشين مؤمن بودند و نماز ديگر شهيد بودند و نماز شام به بهشت بودند .
قوله : * ( وَما تَنْقِمُ ) * ، اين [ نيز ] ( 9 ) حكايت قول سحره است كه ايشان گفتند فرعون را كه : تو از ما چه منكر ديدى و براى چه بر ما منكرى ؟ يقال : نقم ينقم ، و نقم ينقم ، و الأوّل افصح ، و النّقمة ضدّ النّعمة . و « انتقام » كينه كشيدن باشد ، جز آن
هامش
( 1 ) . وز ، مل ، آج ، لب ، آف : براندازيد .
( 2 ) . وز ، مل ، آج ، لب : ندانيد .
( 3 ) . وز ، مل ، لت : خواهد رفتن .
( 4 ) . آف : شما را تا .
( 5 ) . اساس : ندارد ، با توجه به وز ، مل افزوده شد .
( 6 ) . لت : خواندند .
( 7 ) . وز ، مل ، لت : شود .
( 8 ) . بم : ببريدن .
( 9 ) . اساس : ندارد ، با توجه به مج ، وز افزوده شد .