أى إرادتي لهذا .
و بعضى دگر گفتند تقدير آن است ( 1 ) : يريد اللَّه ما يريده ( 2 ) للبيان لكم ، و كذلك قوله : أُمِرْنا لِنُسْلِمَ ( 3 ) . . . ، [ و تقديره امرنا بما امرنا لنسلم ] ( 4 ) ، و قول اوّل « أن » و ما بعده در جاى مفعول به باشد ، و بر اين قول [ مفعول ] ( 5 ) به محذوف باشد و « أن » و ما بعده در جاى مفعول له باشد .
* ( وَيَهْدِيَكُمْ ) * ، و مىخواهد تا شما را راه نمايد و هدايت دهد به راهها و طرايق و سنن از شرع آنان كه پيش ( 6 ) شما بودند . « هدى » متعدى بود به دو مفعول ، و نيز با حرف جرّ به استعمال كنند ( 7 ) ، يقال : هديته الطَّريق و هديته لكذا و إلى كذا ، قال اللَّه تعالى : اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ( 8 ) . و قال : الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي هَدانا لِهذا . . . ( 9 ) و قال :
وَ اللَّه يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ ( 10 ) ، و نيز مىخواهد تا توبهء شما قبول كند و شما بر توبه باشيد ( 11 ) . و در آيت دليل است بر بطلان قول مجبّره كه خداى تعالى گفت :
من بيان مىخواهم ، و ايشان گفتند : تلبيس ادلَّه كند و خواهد ، و گفت : من ( 12 ) خواهم كه بر توبه باشيد ، ( 13 ) [ و ايشان گفتند : اصرار بر معصيت مىخواهد ، و گفت : هدايت مىخواهم ] ( 14 ) ، و ايشان گفتند : ضلال مىخواهد ، پس در اين يك آيت مختصر سه دليل است بر بطلان مذهب ايشان . * ( وَاللَّه عَلِيمٌ حَكِيمٌ ) * ، و خداى تعالى دانا و محكم كار است .
* ( وَاللَّه يُرِيدُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ ) * ، آن اراده كه لايق حكمت اوست به خود حواله كرد ، و آن اراده كه لايق جهل و سفه تو است كه تو به خداى حواله كردى به تو حواله
هامش
( 1 ) . تب كه .
( 2 ) . لب ، فق ، مر : يرده .
( 3 ) . سورهء انعام ( 6 ) آيهء 71 .
( 5 - 4 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 6 ) . مر از .
( 7 ) . آج ، تب : جر استعمال كنند ، لب ، فق : جرّا باستعمال كنند ، مر : جرا با استعمال كنند .
( 8 ) . سورهء فاتحة الكتاب ( 1 ) آيهء 6 .
( 9 ) . سورهء اعراف ( 7 ) آيهء 43 .
( 10 ) . سورهء نور ( 24 ) آيهء 46 .
( 13 - 11 ) . آج ، لب ، فق : باشى / باشيد .
( 12 ) . لب مى .
( 14 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .