بكشتند ( 1 ) ، و در قسطنطينيّة ( 2 ) دفنش كردند ، و گور او آن جاست .
عبد اللَّه عبّاس گفت به روايت ابو الجوزاء كه : مراد آن است كه خويشتن در عذاب خداى ميفگنى به ترك جهاد ، دليلش قوله تعالى : إِلَّا تَنْفِرُوا يُعَذِّبْكُمْ عَذاباً أَلِيماً ( 3 ) .
انس مالك روايت كرد از رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله - كه گفت : سه چيز از اصل ايمان است : باز ايستادن ( 4 ) از گوينده لا إله الَّا اللَّه ، و تكفير [ اونا ] « كردن به عملى كه بكند از گناه ، و جهاد پيوسته داشتن تا آنگه كه آخر امّت من با دجّال جهاد كنند ، و ( 6 ) ايمان داشتن به قضا و قدر خداى .
ابو هريره روايت كند كه رسول - عليه السّلام - گفت : هر كه بميرد و غزا نكند و با خود [ انديشه ] « و تدبير غزا نكند ،
مات على شعبة من النفاق
، بر شاخ ( 8 ) نفاق ميرد .
ابو هريره و سفيان گفتند : آن كس باشد كه [ به تنهاى ] « حمله برد بر لشكرى بسيار .
محمّد بن سيرين و عبيدة السّلمانّى گفتند : مراد نوميدى است از رحمت خداى .
ابو [ قلابه گفت ] 1 « : مردى باشد كه گناهى بكند ، آنگه گويد : مرا توبت نيست ، دست در ميان دارد و گناه مىكند ، نوميد از ( 11 ) رحمت خداى تعالى .
يمان بن رباب و مفضّل بن سلمه گفتند : عرب آن كس ( 12 ) را كه تن به هلاك ( 13 ) فرو نهد و از نجات نوميد شود ، گويند : [ ألقى بيده ] 1 « ، [ 239 - پ ] الى التّهلكة .
يكى از براء بن عازب پرسيد كه : نه مراد به اين آيت آن كس است كه تنها بر لشكرى عظيم حمله برد ؟ گفت : نه ، مراد مردى است كه گناهى بكند با خود فرو
هامش
( 1 ) . وز ، دب ، آج ، لب ، فق ، مر آن جا بكشتند ، چاپ شعرانى ( 2 / 97 ) تا در آن جا كشته شد .
( 2 ) . وز ، دب ، لب ، مل : قسطنطنيه ، آج : قسطنطيه ، فق مر : قسطنطنيه .
( 3 ) . سورهء توبه ( 9 ) آيهء 39 .
( 4 ) . وز ، آج ، لب ، فق : استادن .
( 14 - 10 - 9 - 7 - 5 ) . اساس : افتادگى دارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 6 ) . اساس : « ما » ( بدون نقطه ) ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 8 ) . مب : شاخى از ، ديگر نسخه بدلها : شاخى .
( 11 ) . وز ، دب ، آج ، لب ، فق : نوميد شده از .
( 12 ) . آج ، لب ، فق : عربان كسى .
( 13 ) . مج ، وز : بهلكه ، آج ، لب ، فق ، مب : به هلاكت .