و تزيدين أطيب الطَّيب طيبا
ان تمسّيه أين مثلك أينا
و إذا الدّرّزان حسن وجوه
كان للدّرّ حسن وجهك زينا
آخر ( 1 ) :
فالطَّيب انت إذا أصابك طيبه ( 2 )
و الماء انت إذا اغتسلت ( 3 ) الغاسل
آن جا كه ديگران به طيب مطيّب شوند ، طيب به او مطيّب شود ، و آن جا كه ديگران به آب غسل كنند ، آب چو به دو رسد مغتسل شود ، اگر او پاك كننده است ، عجب مدار كه اصل همهء پاكى آن ( 4 ) است كه اصل اوست ، و اصل او از آب ( 5 ) است :
خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً ( 6 ) . . . ، همهء آلودگى به او پاك شود كه او مطهّرى مطهّر است .
اللَّه طهّركم بفضل نبيّه
و أبان شيعتهم بطيب المولد
اگر عبادت كرد للَّه ، و اگر جهاد كرد فى اللَّه ، و اگر نان داد لوجه اللَّه ، و اگر جان داد ابتغاء مرضات اللَّه . * ( وَاللَّه رَؤُفٌ بِالْعِبادِ ) * ، فعول من الرّأفة ، و هى الرّحمة - و قد مرّ تفسيره ( 7 ) .
* ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً ) * ، قرّاء خلاف كردند در « سلم » .
ابن كثير و نافع و كسائى « سلم » خواندند بفتح السّين ، و باقى به كسر « سين » ، و هما لغتان ، و اين دو لغت صحيحاند .
اهل لغت در معنيش خلاف كردند ، اخفش گفت : « سلم » به كسر « سين » صلح باشد ، و به فتح « سين » استسلام و انقياد .
ابن جرير گفت : به فتح « سين » صلح باشد و به كسر « سين » اسلام باشد ، و ابو مسلم بر هر دو حمل كرد : بر صلح ، و بر اسلام .
بعضى مفسّران گفتند : آيت در شأن مؤمنان اهل كتاب است چون عبد اللَّه سلام ( 8 ) و اصحابش ، و اسد و اسيد - پسران كعب - و يامين بن يامين و ثعلبة بن سلام ( 9 ) ، و آن آن بود ( 10 ) كه : ايشان تعظيم شنبه نگاه مىداشتند ، و گوشت و شير اشتر ( 11 ) نمىخوردند ، و
هامش
( 1 ) . آج ، لب ، مب ، مر ، فق : و قال الاخر .
( 2 ) . چاپ شعرانى 2 / 154 : طبته .
( 3 ) . مب : اذ اغتسلت .
( 4 ) . مر : ندارد ، ديگر نسخه بدلها : آب .
( 5 ) . همهء نسخه بدلها : آن .
( 6 ) . سورهء فرقان ( 25 ) آيهء 54 .
( 7 ) . مب قوله تعالى .
( 9 - 8 ) . اساس : سلام .
( 10 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : و اين قوم آنان بودند .
( 11 ) . مر : شتر .