نه در حقّ خود مر تو را انزعاجى
نه در حقّ حق ( 1 ) مر تو را انقيادى
تو مىبايد تا بى هوس باشى ، مصحف بى هوس ( 2 ) اعنى بى هوش بىهوشى ( 3 ) مدهوشى ( 4 ) مانده اى ، از عقل ديوانه ، و از شرع بيگانه ( 5 ) :
چو ديوانگان دايم اندر تفكّر
كه گويى مرا چون بر آيد مرادى ( 6 )
اين همه ( 7 ) رنج بر منزل سپنج ! گنج ابد رها كرده و رنج ابد اختيار كرده ( 8 ) :
ز بهر دو روزه مقام مجازى
به هر گوشه اى كرده ذات العمادى
همانا به خواب اندرى يا ( 9 ) ندانى ( 10 )
كه ما را جز اين است ديگر معادى
اين نه جاى معاد است ، جاى معاد وقت ميعاد ( 11 ) است ، فيوم القيامة ميعاده ، امروز روز عهد است فردا روز ( 12 ) وعد است :
اليوم عهدكم فأين الموعد
هيهات ليس ليوم عهدكم ( 13 ) غد
تو را ميعاد به معادى است ، پس تو را اعداد و استعداد مىبايد براى آن معاد تا آن روز كه معاد شوى آن براى تو معدّ باشد ، آن چيست ؟ زاد تقوى است ، * ( وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوى . ) *
اى خواجه ! تو بر جناح سفرى ، و مسافر را از زاد چاره نيست ، از آن ملخ بياموز - اگر چه اين حديث از ملح ( 14 ) است از فوايد ملخ ( 15 ) است :
مرّ الجراد على زرعي فقلت له
اسلك سبيلك لا تولع بافساد
فقام منهم خطيب فوق سنبلة
إنّا على سفر لا بدّ من زاد
هامش
( 1 ) . همهء نسخه بدلها : خود .
( 2 ) . مج ، وز ، لب ، فق ، مر : بى هوسى .
( 3 ) . مج ، وز : اعنى بى هوشى بى هوش ، ديگر نسخه بدلها : بى هوش .
( 4 ) . همهء نسخه بدلها بجز مج ، وز : مدهوش .
( 5 ) . آج شعر
( 6 ) . مج : مرادم .
( 7 ) . مر : اى همه .
( 8 ) . مج ، دب ، لب ، فق : كرده اى ، آج شعر .
( 9 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : تا .
( 10 ) . مج ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : بدانى .
( 11 ) . مج : جاى ميعاد ، آج ، لب ، فق ، مب : جاى وقت ميعاد ، مر : نه جاى وقت ميعاد .
( 12 ) . مج ، وز روز .
( 13 ) . دمب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : وصلكم
( 14 ) . مج : از ملخ ، آج ، فق ، مر : حديث ملخ ، دب ، مب ، اين ملح است .
( 15 ) . وز ، آج ، مب : ملح .