كه از حاضران مسجد الحرام نباشد ، و افراد و قران فرض آن كس باشد كه از حاضران مسجد الحرام باشد ، و حدّ او آن بود كه از خانه او تا به مسجد الحرام بيشتر از دوازده ميل نباشد از چهار جانب .
امّا حجّ - على اختلاف انواعها - ( 1 ) مشتمل است بر : فريضه و سنّت . و فريضه بر دو ضرب است : ركن است ، و جز ركن .
امّا اركان متمتّع ده است : نيّت است ، و احرام از ميقات خود در وقت خود ، و طواف عمره ، و سعى بين الصّفا و المروه براى عمره ، و نيّت حجّ ، و احرام به حجّ ، و وقوف به عرفات ، و وقوف به مشعر ، و طواف زيارت - يعنى طواف حجّ - و سعى براى حجّ .
و آنچه نه ركن است هشت چيز است : لبّيك چهار گانه با تمكين ، و دو ركعت نماز طواف عمره است ، و تقصير است پس از سعى عمره ، و لبّيك زدن بنزديك احرام به حجّ يا آنچه قايم بود مقام آن ، و هدى است يا آنچه قايم بود مقام آن [ از ] ( 2 ) روزه چون عاجز باشد ، و دو ركعت طواف حجّ ، و طواف النّساء ، و دو ركعت آن .
و فرق از ميان قارن و مفرد آن است كه قارن هدى با خود دارد و مفرد ندارد . و آنچه سنّت است آواز برداشتن است به لبّيك ، و استلام ( 3 ) اركان ، و به منا رفتن ، و سنگ انداختن است ، و سر تراشيدن يا تقصير كردن ، و قربان كردن آن را كه متمتّع نباشد ، چه اگر متمتّع بود هديش واجب باشد .
و « عمره » در لغت زيارت بود و در شرع همچنين ، الَّا آن است كه زيارت خانه كعبه است براى [ اداى ] ( 4 ) مناسكى مخصوص . و واجبات عمره آن است كه گفتيم ، و فقها گفتند : افراد آن بود كه حجّ بكند و فارغ شود و آنگه عمره مبتوله - يعنى بريده ( 5 ) مستأنف - بيارد . و قران آن بود كه جمع كند از ميان حجّ و عمره ، و اين مذهب
هامش
( 1 ) . همهء نسخه بدلها : انواعه .
( 4 - 2 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 3 ) . مر : استسلام .
( 5 ) . دب ، لب ، فق ، مب : مر : برهد .