امير المؤمنين على - عليه السّلام - است و عبد اللَّه عبّاس و زيد بن ثابت . و قومى گفتند :
سنّت است ، و آن مذهب اهل عراق است و مالك بن انس و ابو ثور ، و يك قول شافعى در قديم ، پس از آن باز آمد و اينان بنا بر قراءت شعبى كردند كه به رفع خواند ، دليل بر صحّت مذهب درست قراءت عامّه ( 1 ) است : * ( وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّه ) * ، امر كرد ( 2 ) به عمره همچنان كه به حجّ ، و امر از خداى تعالى دليل ايجاب كند تا دليل برخاستن ( 3 ) كه مراد ندب است .
دليل ديگر ، اجماع اهل البيت و نيز اجماع صحابه - كه كس بر اينان كه گفتيم منكر نيست .
دگر خبر جابر كه گفت ، از رسول - عليه السّلام - پرسيدم حديث عمره و گفتم ( 4 ) : يا رسول اللَّه ! أبي شيخ كبير ، پدرم ( 5 ) سخت پير است ، حجّ و عمره نتواند كردن ، گفت :
حجّ عنه و اعتمر ، تو از او حجّ و عمره بكن ، يعنى به نيابت او . و ابو السق ( 6 ) گويد :
نزديك رسول - عليه السّلام - آمدم به عرفه ، او را گفتم : مرا عملى آموز كه بدان از عذاب برهم ، گفت : نماز فريضه به پاى دار ، و زكات مال بده ، و حجّ و عمره بكن ، و ماه رمضان روزه دار . « عمره » را در ميان فرايض بر شمرد .
و شقيق بن عبد اللَّه روايت كند كه ، رسول - عليه السّلام - گفت : متابعت كنى از ميان حجّ و عمره ، كه آن درويشى و گناه چنان ببرد كه كوره خبث از آهن و زر و سيم ببرد ، و حجّ [ مبرور را ] ( 7 ) هيچ ثواب نبود بدون بهشت ، و عبد اللَّه عبّاس ( 8 ) گفت :
و اللَّه كه عمره مقارن حجّ است در كتاب خداى ، و اين آيت بخواند .
عبد اللَّه عمر گفت : هيچ كس از خلقان خداى نباشد كه نه بر او حجّ و عمره است .
مسروق گفت : ما ( 9 ) را در كتاب نماز فرمودند ( 10 ) و زكات ( 11 ) و حجّ ، و عمره ( 12 ) از حجّ
هامش
( 2 ) . مج ، وز : كرده ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : كردند .
( 3 ) . دب : برخيزد .
( 4 ) . مر : ندارد ، ديگر نسخه بدلها : گفت .
( 5 ) . همهء نسخه بدلها مردى .
( 6 - 1 ) . كذا : در اساس ، مج ، وز : ابو المشتق ، دب : ابو الشفق ، آج ، لب ، فق : ابو الشقيق ، مب : ابو الشعيى ، مر : ابو الشفيق .
( 7 ) . اساس : افتادگى دارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 8 ) . مب : عبد اللَّه مسعود .
( 9 ) . دب ، مج ، وز ، هما ، ديگر نسخه بدلها : همانا .
( 10 ) . مج ، وز : فرمودهاند ، دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : فرمود .
( 11 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب : در زكات .
( 12 ) . همهء نسخه بدلها و عمره .