امّا « روح » في قوله تعالى : وَكَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ( 1 ) . . . ،
براى آنش « روح » خواند كه ، قوام اسلام بدوست ، چنان كه ، قوام تن به روح باشد .
امّا « قصّه » ( 2 ) في قوله تعالى : نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ ( 3 ) . . . ،
و اصل كلمه ، « من قصّ اثره اذا اتّبعه » بود .
امّا « حق » في قوله تعالى : وَإِنَّه لَحَقُّ الْيَقِينِ ( 4 ) ، براى آنش حق خواند كه درست و حقيقت است ، من قولهم : حقّ الامر ، اى صحّ و ثبت . و قولى ديگر آن كه ، حق ضدّ باطل بود ، و چون ضدّ باطل بود ، محيل و مزيل باطل بود ، چنان كه گفت : بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْباطِلِ فَيَدْمَغُه فَإِذا هُوَ زاهِقٌ ( 5 ) . . . ، اى ذاهب زائل .
امّا « بيان » ( 6 ) : هذا بَيانٌ لِلنَّاسِ ( 7 ) .
امّا « تبيان » في قوله تعالى : وَنَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ ( 8 ) . . . ، و اين كلمه مصدر « بيّن » باشد .
امّا « بصائر » في قوله تعالى : هذا بَصائِرُ مِنْ رَبِّكُمْ ( 9 ) . . . ، و « بصائر » جمع بصيرت باشد براى آن كه به دو مستبصر شوند .
امّا « فصل » ، في قوله تعالى : إِنَّه لَقَوْلٌ فَصْلٌ ( 10 ) ، اى فاصل ( 11 ) بين الحق و الباطل .
امّا « مبارك » ، في قوله تعالى : وَهذا ذِكْرٌ مُبارَكٌ أَنْزَلْناه ( 12 ) .
امّا « نجوم » ( 13 ) : فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ ( 14 ) ، براى آنش نجوم خواند كه نجم نجم فرو آمد ( 15 ) ، آيت از پس آيت و سورت از پس سورت .
امّا « مجيد » ، قوله تعالى ( 16 ) : ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ ( 17 ) ، اى الشّريف .
هامش
( 1 ) . سورهء شورى ( 42 ) آيه 52 .
( 2 ) . مب ، مر : قصص .
( 3 ) . سورهء يوسف ( 12 ) آيهء 3 .
( 4 ) . سورهء حاقّه ( 69 ) آيهء 51 .
( 5 ) . سورهء انبياء ( 21 ) آيهء 18 .
( 6 ) . مر بقوله تعالى .
( 7 ) . سورهء آل عمران ( 3 ) آيهء 138 .
( 8 ) . سورهء نحل ( 16 ) آيهء 89 .
( 9 ) . سورهء اعراف ( 7 ) آيهء 203 .
( 10 ) . سورهء طارق ( 86 ) آيهء 13 .
( 11 ) . همهء نسخه بدلها فارق .
( 12 ) . سورهء انبياء ( 21 ) آيهء 50 .
( 13 ) . آج ، لب ، مب ، مر فى قوله تعالى .
( 14 ) . سورهء واقعه ( 56 ) آيهء 75 .
( 15 ) . فق ، مب ، مر : فرود آمد .
( 16 ) . مج ، دب ، وز : ففى قوله ، آج ، لب ، فق : بقوله ، مب ، مر : فى قوله .
( 17 ) . سورهء ق ( 50 ) آيهء 1 .