عرش مراداند . بقولى مراد رضوان ، حور ، مالك و زبانيه است .
در الميزان از جمله احتمال داده كه مراد ارواح انسانها است و آنها نخواهند مرد و بعضى از روايات اهل بيت عليهم السلام مؤيّد آنست كه روايت شده چون خدا * ( « لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ » ) * فرمايد ارواح انبياء در جواب گويند : * ( « لِلَّه الْواحِدِ الْقَهَّارِ » ) * . روايات ديگرى نيز دالّ بر اين مطلباند .
به نظر نگارنده مردن و زنده شدن فقط شامل مخلوقاتى است كه حساب و كتاب و عذاب و بهشت دارند خواه در آسمانها باشند كه در « سماء » گفته شده و خواه در زمين و اثبات اينكه ملائكه نيز خواهند مرد و همچنين ارواح ، مشكل بلكه غير ممكن است و * ( « إِلَّا مَنْ شاءَ الله » ) * مشكل است كه راجع بارواح باشد بلكه ظهور آيه در آنست كه در نفخ صور اوّل همه خواهند مرد مگر عدّه ايكه خدا خواهد و آنها ظاهرا ملائكهاند كه ظهور قيامت احتياجى بمرگ آنها ندارد بلكه بايد باشند كه واسطهء فيضاند .
اگر گوئى : آيهء * ( كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَه لَه الْحُكْمُ وَإِلَيْه تُرْجَعُونَ ) * قصص : 88 . مىرساند كه جز ذات خدا همه چيز هالك و از بين رفتنى است ؟
گوئيم : به نظر ميايد كه مراد از آيه آنست كه : هلاك و بطلان تمام اشياء را جز خدا احاطه كرده است زيرا هيچ چيز در عالم جز ذات خدا مستقلّ نيست بنا بر اين ، آيهء فوق دلالت بر حال دارد نه اينكه از آينده خبر ميدهد ، بايد در نظر داشت كه اين آيه با * ( « إِلَّا مَنْ شاءَ الله » ) * قابل جمع است لذا بايد معنايش آنچه گفته شد يا نظير آن باشد . رياست جبرئيل مقتضاى آيات * ( إِنَّه لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ . ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ . ) *
* ( مُطاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ ) * تكوير : 19 - 21 .
آنست كه جبرئيل پيش ملائكه مطاع است و اگر دستورى بدهد بايد اطاعت كنند در « روح » ذيل عنوان « فرشتهء بخصوص » در بارهء آيات * ( تَعْرُجُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ ) * . . . - * ( تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ ) *
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 286
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٨٦