فقط اعمال آدمى را ثبت و حفظ ميكنند ولى ظهور آيه و روايات خلاف آن را ميرسانند .
* ( لَه مُعَقِّباتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْه وَمِنْ خَلْفِه يَحْفَظُونَه مِنْ أَمْرِ الله إِنَّ الله لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ . . . ) * رعد : 11 . ظاهر آنست كه ضمير * ( « لَه » ) * راجع به * ( « مَنْ أَسَرَّ » ) * در آيهء قبل است همچنين ضمائر « * ( يَدَيْه ) * . . . - * ( خَلْفِه ) * - . . . * ( يَحْفَظُونَه ) * » و مراد از * ( « مِنْ أَمْرِ الله » ) * حوادث و بلاهائى است كه انسان گرفتار مىشود و ملائكه انسان را با دستور خدا از پيش آمدهاى خداوند حفظ ميكنند و چون انسان عمل و فكر خودش را تغيير داد خدا هم نعمت و حفظ را تغيير ميدهد آنوقت حافظان كنار ميروند تا مقدّرات جاى خويش را بگيرد .
يعنى : براى انسان تعقيب كنندگان از پس و پيش هستند كه او را از حوادث ( كه امر خدااند ) حفظ ميكنند ، خدا آنچه براى مردم است تغيير نميدهد مگر آنكه مردم آنچه را دارند تغيير بدهند . در اين آيه بسيار بعيد است كه بگوئيم مراد حفظ اعمال است و بعيدتر از آن قول بعضى كه گويد مراد پاسبانان و مستحفظين ملوكاند .
* ( وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ . كِراماً كاتِبِينَ . يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ ) * انفطار :
10 - 12 . ظهور آيات در آنست كه ملائكه هم حافظ انسانند و هم كاتب اعمال او طبرسى رحمه اللَّه فقط حفظ اعمال گفته است ، الميزان نيز بقرينه ، سياق حفظ اعمال دانسته است ولى در آيات ما قبل هم از خلقت انسان و هم از تكذيب قيامت سخن رفته و بعيد نيست كه حفظ راجع به انسان و كتابت راجع باعمال او باشد .
5 - حاملان عرش . عدّهاى از ملائكه حاملان عرش خدااند * ( الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَه يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ . . . ) * غافر : 7 . * ( وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ ) * حاقه :
17 . روايت شده حاملان عرش فعلا چهار ملكاند و روز قيامت با چهار نفر ديگر كمك خواهند شد مراد از حمل
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 279
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٧٩