در صحاح از كسائى نقل شده : اصل ملك مألك است از الوك بمعنى رسالت سپس لام بجاى همزه آمده و ملأك شده و آنگاه همزه در اثر كثرت استعمال حذف شده و ملك گشته است و در وقت جمع همزه را آورده و ملائكه گفتهاند .
بنا بر اين ميم آن زائد است در مجمع از ابن كيسان نقل شده : اصل آن از ملك است بنا بر اين ميم زائد نيست .
بهر حال ملك به صورت مفرد و تثنيه و جمع در حدود 80 بار در قرآن مجيد آمده است و مراد از آن پيوسته فرشته و فرشتگان است و اگر آن از الوك باشد شايد بدين جهت است كه هر يك از ملائكه رسالت و مأموريّت بخصوصى دارند چنان كه فرموده :
* ( جاعِلِ الْمَلائِكَةِ رُسُلًا أُولِي أَجْنِحَةٍ . . . ) * فاطر : 1 . و اينكه خداوند فرموده :
* ( الله يَصْطَفِي مِنَ الْمَلائِكَةِ رُسُلًا وَمِنَ النَّاسِ ) * حجّ : 75 . ظاهرا راجع بآوردن وحى باشد كه رسول از ملائكه ، وحى را بپيامبران مياورد و رسول از مردم آن را بانسانها مىرساند و اينكه در بارهء آنها آمده * ( يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَالنَّهارَ لا يَفْتُرُونَ ) * انبياء : 20 . مانع از آن نيست كه در عين حال مأموريّتى هم داشته باشند چنان كه از آيهء غافر پيداست [ آنچه از قرآن در بارهء ملائكه فهميده مىشود در ذيل بررسى مىشود : ] خلقت ملك در اينكه ملك از چه چيز خلق شده در قرآن كريم مطلبى نيست فقط در بارهء جنّ هست كه از آتش بخصوصى آفريده شده * ( وَالْجَانَّ خَلَقْناه مِنْ قَبْلُ مِنْ نارِ السَّمُومِ ) * حجر : 27 . * ( وَخَلَقَ الْجَانَّ مِنْ مارِجٍ مِنْ نارٍ ) * رحمن :
15 . مگر اينكه بگوئيم جنّ و ملك از يك حقيقتاند چنان كه در « بلس - و شطن - شيطان » اشاره كردهايم و در اينجا نيز روشنتر خواهيم گفت . كارگزاران خلقت ملائكه موجودات پاك و فرمانبراند كه خداوند در امور عالم به آنها مأموريّتهائى محوّل فرموده كه انجام ميدهند ولى جنّ و شياطين در عرض انسانها و در امور عالم هيچكاره اند
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 276
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٧٦