* ( رَبِّهِمْ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الأَرْضِ أَلا إِنَّ الله هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ) * شورى : 5 .
در اين آيه * ( « لِمَنْ فِي الأَرْضِ » ) * شامل عموم است اعمّ از توبه كار و غيره .
در مجمع از امام صادق عليه السّلام مطلق مؤمنين نقل شده است . لفظ * ( « يَسْتَغْفِرُونَ » ) * در هر دو آيه مفيد دوام است و روشن مىكند كه ملائكه پيوسته در اين استغفاراند .
* ( وَقالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ وَلَداً سُبْحانَه بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ . لا يَسْبِقُونَه بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِأَمْرِه يَعْمَلُونَ . يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَما خَلْفَهُمْ وَلا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى وَهُمْ مِنْ خَشْيَتِه مُشْفِقُونَ ) * انبياء : 26 - 28 . در اين آيات مقام شفاعت براى ملائكه حتمى است و فقط به كسى شفاعت ميكنند كه مورد رضايت خداوند باشد در روايات هست كه مراد ، رضايت از عقيده و طريقه است نه اعمال . رجوع شود به « شفع » .
* ( وَكَمْ مِنْ مَلَكٍ فِي السَّماواتِ لا تُغْنِي شَفاعَتُهُمْ شَيْئاً إِلَّا مِنْ بَعْدِ أَنْ يَأْذَنَ الله لِمَنْ يَشاءُ وَيَرْضى ) * نجم : 26 . اين آيه مانند آيهء سابق شفاعت ملائكه را در حقّ بندگان خدا روشن مىكند و اذن و رضايت خدا را در آن شرط ميداند . ممثل و ديده شدن ملائكه در جريان حضرت ابراهيم عليه السّلام در قرآن مجيد هست كه ملائكه چون مأمور به عذاب قوم لوط شدند ، ابتدا پيش ابراهيم عليه السّلام آمده و به او مژدهء ولادت اسحق عليه السّلام را دادند آنها در صورت بشر بودند ، ابراهيم آنها را نشناخت و براى آنها گوسالهء بريان آورد و چون ديد نميخورند ترسيد ، آنها گفتند : نترس ما ملكيم و براى قوم لوط فرستاده شدهايم * ( فَلَمَّا رَأى أَيْدِيَهُمْ لا تَصِلُ إِلَيْه نَكِرَهُمْ وَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً قالُوا لا تَخَفْ إِنَّا أُرْسِلْنا إِلى قَوْمِ لُوطٍ ) * زن ابراهيم عليه السّلام نيز آنها را ديد و از مژدهء ولادت تعجّب كرد ، گفتند : * ( « أَ تَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ الله » ) * آنوقت ملائكه پيش لوط عليه السّلام آمدند آنحضرت نيز آنها را نشناخت و از ورود آنها كه به صورت جوان بودند
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 281
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٨١