نكاسته و كم نميكند .
لَيْتَ :
حرف تمنّى و طمع است باسمش نصب و بخبرش رفع ميدهد .
گاهى در بارهء غير مقدور آيد مثل * ( يا لَيْتَنِي مِتُّ قَبْلَ هذا ) * مريم : 23 . ايكاش پيش از اين مرده بودم . و گاهى در بارهء مقدور نحو * ( يا لَيْتَ لَنا مِثْلَ ما أُوتِيَ قارُونُ . . . ) * قصص : 79 .
* ( يا لَيْتَها كانَتِ الْقاضِيَةَ ) * حاقّة :
27 . گفتهاند ضمير * ( « لَيْتَها » ) * راجع است بموتهء اولى يعنى : ايكاش مرگ اوّلى كه در دنيا چشيدم كار مرا بپايان ميبرد و فانى شده ديگر زنده نميگشتم مثل * ( وَيَقُولُ الْكافِرُ يا لَيْتَنِي كُنْتُ تُراباً ) * نباء : 40 .
ليس :
از افعال ناقصه ، عملش رفع اسم و نصب خبر است و دلالت بر نفى حال دارد مثل * ( فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَلَّا تَكْتُبُوها ) * بقره : 282 . بنفى غير حال با قرينه دلالت مىكند ( اقرب ) .
ليس فقط در ماضى قابل صرف است مثل ليس ، ليسا ، ليسوا ، ليست ، ليستا ، لسن . تا آخر .
ليل :
شب . ليل و ليلة هر دو بيك معنى است . بقولى ليل مفرد است بمعنى جمع و ليلة براى واحد است ولى در قرآن هر دو براى مطلق آمدهاند مثل * ( تُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ ) * آل عمران :
27 . و مثل * ( أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ الرَّفَثُ إِلى نِسائِكُمْ ) * بقره : 187 . جمع آن در قرآن ليالى است * ( سِيرُوا فِيها لَيالِيَ وَأَيَّاماً آمِنِينَ ) * سباء : 18 .
* ( إِنَّا أَنْزَلْناه فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ ) * قدر : 1 .
رجوع شود به « قدر » .
لين :
نرمى . راغب گويد : در اجسام به كار رود و در خلق و معانى بطور استعاره . * ( فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ الله لِنْتَ لَهُمْ . . . ) * آل عمران : 159 . در اثر رحمت خدا به آنها نرم و ملايم شدى * ( وَأَلَنَّا لَه الْحَدِيدَ ) * سباء : 10 براى داود آهن را نرم كرديم .
* ( تَقْشَعِرُّ مِنْه جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلى ذِكْرِ الله ) * زمر : 23 . در الميزان گويد :
معنى سكون به تلين تضمين گرديده لذا