لَوْ ما :
مثل لو لا براى تخصيص و تشويق و توبيخ است و فقط يك بار در قرآن آمده است * ( لَوْ ما تَأْتِينا بِالْمَلائِكَةِ إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ ) * حجر : 7 .
لوم :
سرزنش . آن نوعا در مقابل چيزى است كه بملامت كننده ناگوار و بملامت شده نامناسب باشد . * ( فَلا تَلُومُونِي وَلُومُوا أَنْفُسَكُمْ ) * ابراهيم :
22 . مرا ملامت نكنيد خود را ملامت كنيد .
تلاوم : ملامت كردن يكديگر است * ( فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ يَتَلاوَمُونَ ) * قلم : 30 . بعضى ببعضى رو كردند و همديگر را سرزنش مىنمودند .
لومة : بمعنى ملامت است * ( يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ الله وَلا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ ) * مائده : 54 . در راه خدا جهاد ميكنند و از ملامت سرزنش كنندهاى نمىترسند .
ملوم : اسم مفعول است * ( فَتُلْقى فِي جَهَنَّمَ مَلُوماً مَدْحُوراً ) * اسراء 39 .
مليم : بضمّ ميم اسم فاعل است بمعنى ملامت كننده * ( فَالْتَقَمَه الْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ ) * صافات : 142 . ماهى او را بلعيد حال آنكه خودش را ملامت ميكرد كه چرا از ميان قوم خويش خارج شدم و يا قوم خويش را ملامت ميكرد كه او را بتنگ آورده سبب خروج وى گشتند طبرسى آن را مستحق لوم معنى كرده و گويد : مليم آنست كار ملامت آور كند ولى ظاهرا اين درست نيست زيرا اسم مفعول آن ملام است پس مليم بمعنى ملامت كننده است .
* ( فَأَخَذْناه وَجُنُودَه فَنَبَذْناهُمْ فِي الْيَمِّ وَهُوَ مُلِيمٌ ) * ذاريات : 40 . فرعون و لشكريانش را گرفته و به دريا انداختيم حال آنكه خويشتن را ملامت ميكرد كه چرا از حق منصرف گشته است .
مجمع اين را مثل سابق گفته است .
لَوْن :
رنگ . بمعنى جنس و نوع نيز آيد چنان كه راغب گفته است . * ( قالُوا ادْعُ لَنا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَنا ما لَوْنُها ) * بقره :
69 . گفتند خدايت را بخوان بيان كند آن گاو چه رنگى دارد در آية * ( ثُمَّ ) *