در مجمع ذيل آيهء اول از ابن عبّاس نقل شده : خدا براى عقوبت مسخشان كرد ، صداى ميمون داشتند ، سه روز باقى ماندند ، چيزى نخوردند ننوشيدند و تناسل نكردند سپس خدا هلاكشان كرد ، بادى آمد اجسادشان را به دريا افكند . . . از مجاهد نقل مىكند كه آنها مسخ نشدند بلكه آيه مثلى است نظير * ( كَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً ) * جمعه : 5 . و نيز از وى حكايت شده كه :
قلوبشان مسخ شد مانند قلوب بوزينگان كه امر و نهى را قبول نميكرد .
بعد فرموده : اين دو قول مخالف ظاهر آيه است كه اكثر مفسّران بر آنند بىآنكه ضرورتى آن را ايجاب كند .
المنار ذيل آيهء دوم گويد : مسخ بدنى قول جمهور است و مسخ باطنى قول مجاهد كه او گفته : قلوبشان مسخ شد تا بفهم حق توفيق نيافتند ، در ذيل آيهء اول نيز قول مجاهد و قول جمهور را نقل كرده و قول جمهور را قبول نميكند و گويد : از كمال انسانيت خارج شده مانند ميمون گشتند در جست و خيز و مثل خوك در شهوات . و نيز گويد : قرآن در مسخ حقيقى صريح نيست .
طبرسى در ذيل آيهء سوم فرموده :
بقول مفسّران اصحاب سبت بوزينگان و اصحاب كفر بمائدهء عيسى عليه السّلام مسخ بخنازير شدند والبى از ابن عباس نقل كرده : همه از اصحاب سبتاند زيرا جوانهايشان بميمونها و پيرانشان به خنازير تبديل شدند .
نگارنده گويد چيزى براى من در اين زمينه دستگير نشد . و العلم عند اللَّه .
قرار :
ثبات و محل استقرار . راغب گفته : اصل آن از قرّ ( بر وزن قفل ) بمعنى سرما است و سرما مقتضى سكون است چنان كه حرارت مقتضى حركت .
* ( وَإِنَّ الآخِرَةَ هِيَ دارُ الْقَرارِ ) * غافر :
39 . آخرت خانهء ثبات و استقرار است * ( كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الأَرْضِ ما لَها مِنْ قَرارٍ ) * ابراهيم : 26 .