و گفتهاند بدل است از يتامى و مساكين و ابن سبيل ، آنوقت فىء مخصوص رسول خدا و ذى القربى و يتامى و مساكين و ابن سبيل مهاجرين است .
ولى بهتر از همه قول الميزان است كه فرموده : انسب آنست كه * ( لِلْفُقَراءِ الْمُهاجِرِينَ ) * بيان مصداق براى مصرف سهم اللَّه باشد كه با * ( فَلِلَّه ) * اشاره شده نه اينكه فقراء مهاجرين از سهيمان فىءاند بلكه صرف فىء در آنها صرف در فى سبيل اللَّه است . و نيز انسب آنست كه * ( وَالَّذِينَ تَبَوَّؤُا الدَّارَ ) * و * ( وَالَّذِينَ جاؤُ مِنْ بَعْدِهِمْ ) * عطف بر مهاجرين باشد و همه مصداق صرف سهم اللَّه باشند و اينكه نقل شده :
رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله فىء بنى نضير را بمهاجرين و بسه يا دو نفر از فقراء انصار داد اين معنى را تأييد مىكند ( باختصار ) .
نگارنده گويد : بنا بر آنكه نقل شد فىء مال خدا و رسول و ذى القربى است رسول خدا و امام سهم اللَّه را در راه خدا و سهم رسول و ذى القربى را در موارد پنجگانه مصرف ميكنند بدين طريق فىء در نيازمندىهاى عموم اعمّ از سادات و غيره مصرف مىشود چنان كه موارد ششگانهء آيهء خمس نيز چنين است و الحمد للَّه .
در مجمع ذيل آيات فوق از منهال بن عمرو از امام سجاد عليه السّلام نقل كرده گويد : گفتم : قول خدا * ( وَلِذِي الْقُرْبى وَالْيَتامى وَالْمَساكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ ) * ؟
فرمود : آنها اقرباء ما ، مساكين ما و ابناء سبيل مااند بعد فرموده : همهء فقهاء ( از اهل سنّت ) گفتهاند : آنها يتاماى عموم مردماند همچنين مساكين و ابناء سبيل ، اين مطلب از ائمّهء عليهم السلام نيز نقل شده است .
ناگفته نماند : فقهاء اهل سنت در آيات دقّت نكردهاند و آنچه از اهل بيت عليهم السلام وارد شده ظاهرا دربارهء مصرف سهم اللَّه است تا هر دو نقل قابل جمع باشد .
فيض :
پر شدن جارى شدن فيومى در مصباح گويد : « فاض السيل فيضا » يعنى سيل زياد و جارى شد « فاض