* ( وَإِنَّ مِنَ الْحِجارَةِ لَما يَتَفَجَّرُ مِنْه الأَنْهارُ ) * بقره : 74 . * ( فَانْفَجَرَتْ مِنْه اثْنَتا عَشْرَةَ عَيْناً ) * بقره : 60 .
* ( وَإِذَا الْبِحارُ فُجِّرَتْ ) * انفطار :
3 . بقرينهء * ( وَإِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ ) * تكوير : 6 . به نظر ميايد كه شكافته شدن درياها بوسيلهء حرارت و تبخير خواهد بود رجوع شود به « سجر » .
فجوه :
جاى وسيع . « الساحة الواسعة » * ( وَإِذا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذاتَ الشِّمالِ وَهُمْ فِي فَجْوَةٍ مِنْه ) * كهف :
17 . چون آفتاب غروب ميكرد بجانب چپ آنها ميگذشت و آنها در جاى وسيع از غار بودند . اين كلمه يك بار بيشتر در قرآن نيامده است .
فحش :
كار بسيار زشت . دقّت در گفتار بزرگان نشان ميدهد كه فحش و فاحشه و فحشاء بمعنى بسيار زشت است گرچه بعضى قبح مطلق گفتهاند .
در قاموس گويد : فاحشه هر گناهى است كه قبح آن زياد باشد . همچنين است قول ابن اثير در نهايه . در مفردات گفته : فحش ، فاحشه و فحشاء هر قول و فعلى است كه قبح آن بزرگ باشد در مجمع ذيل آيهء 169 بقره فرموده :
فحشاء ، فاحشه ، قبيحه و سيئه نظير هماند و فحشاء مصدر است مثل سرّاء و ضرّاء و در ذيل آيهء 135 آل عمران فرموده : فحش اقدام بقبح بزرگ است . زمخشرى ذيل آيهء 169 بقره ، فحشاء را قبيح خارج از حدّ گفته است .
اين مطلب را مىشود از آيات نيز استفاده كرد * ( وَلا تَقْرَبُوا الزِّنى إِنَّه كانَ فاحِشَةً وَساءَ سَبِيلًا ) * اسراء : 32 .
ظهور آيه در آنست كه فاحشه بمعنى بسيار زشت است يعنى بزنا نزديك نشويد آن كار بسيار زشت و راه و رسم بدى است .
فحشاء و فاحشه در قرآن بزنا و لواط و تزويج نامادرى و هر كار بسيار زشت گفته شده است مثل * ( وَاللَّاتِي يَأْتِينَ الْفاحِشَةَ مِنْ نِسائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُوا عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْكُمْ . . . ) * نساء : 15 . كه دربارهء زنا است بقول