* ( تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ ) * آل - عمران : 30 مجسّم و محسوس بودن آن را روشن مىكند على هذا بايد به آن حمل ( بكسر ) گفته شود چنان كه در قرآن مجيد آمده است .
آيهء گذشته خود از دلائل روشن اين مسئله است و ما قبل آن چنين است * ( مَنْ أَعْرَضَ عَنْه فَإِنَّه يَحْمِلُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وِزْراً . خالِدِينَ فِيه وَساءَ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ حِمْلًا ) * ضمير « فيه » به « وزر » راجع است يعنى آنها در آن وزر ابدىاند على هذا وزر يك موجود خارجى است . پس آن بار منفصل مىباشد .
حاملات * ( وَالذَّارِياتِ ذَرْواً فَالْحامِلاتِ وِقْراً . فَالْجارِياتِ يُسْراً ) * ذاريات : 1 - 3 .
در ( ج ر ى ) گذشت كه مراد از حاملات ابرهاى حامل باران و بخار آباند و نيز از كتاب آغاز و انجام جهان نقل شد كه حاملات را باتمها حمل كرده است رجوع شود به « جرى » .
تحميل : بار كردن . * ( مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ ) * جمعه : 5 يعنى تورات بر آنها بار شده و به آنها داده شده است * ( رَبَّنا وَلا تُحَمِّلْنا ما لا طاقَةَ لَنا بِه ) * بقره : 286 پروردگار ما آنچه را كه طاقت نداريم بر ما بار مكن حمولة : شتريكه بر آن بار نهند ، اسم جمع است و از لفظ خود مفرد ندارد ( مجمع ) * ( وَمِنَ الأَنْعامِ حَمُولَةً وَفَرْشاً كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ الله . . . ) * انعام : 142 و از چهار پايان بار بردار و كوچك از آنها بشما داد بخوريد از آنچه خدا روزى داده است .
* ( وَكَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا الله يَرْزُقُها وَإِيَّاكُمْ ) * عنكبوت : 60 در الميزان فرموده : حمل رزق ذخيرهء آن است كه انسان و از حيوانات مورچه ، زنبور عسل و موش ذخيره مىكند .
احتمال : بمعنى حمل است ( اقرب ) * ( فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَداً رابِياً ) * رعد : 17 * ( فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتاناً وَإِثْماً مُبِيناً ) * نساء : 112
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 183
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص١٨٣