توبهء بنده است بالملازمه بدست ميايد كه از كافر در آنموقع توبه هست ولى خدا قبول ندارد . در اين صورت آياتيكه در خصوص فرعون و غيره نقل شد همه با اين آيه در يك سياقاند و اين سخن قوى و بلكه حتمى است .
در بارهء آيهء : * ( إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ ثُمَّ ازْدادُوا كُفْراً لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَأُولئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ ) * آل عمران : 90 گفتهاند چون توبهء حقيقى از آنها سر نمىزند در مجمع فرموده : اگر توبهء حقيقى داشته باشند هدايت مييابند آخر آيهء مؤيد قول اهل تفسير است .
تارة :
دفعه . * ( . . . وَمِنْها نُخْرِجُكُمْ تارَةً أُخْرى ) * طه : 55 از آن دفعهء ديگر خارجتان ميكنيم .
نصب آن براى ظرفيّت است و فقط دو بار در قرآن مجيد به كار رفته است : اسراء : 69 - طه : 55 .
تورات :
كتابى بود كه به صورت الواح بر حضرت موسى بن عمران نازل گرديد . و آن غير از تورات موجود است [ خلاصهء نظر قرآن را در بارهء تورات فعلى كه در دست يهود است ميتوان در چهار جمله خلاصه كرد . ] 1 - مقدارى از تورات فعلى همان تورات اصلى است .
2 - قسمت ديگرى از بين رفته است .
3 - مقدارى بر آن اضافه شده است .
4 - در آن تغيير و تبديل رخ داده است .
اين چهار مسئلهء فوق را بررسى ميكنيم .
1 - * ( كُلُّ الطَّعامِ كانَ حِلاًّ لِبَنِي - إِسْرائِيلَ إِلَّا ما حَرَّمَ إِسْرائِيلُ عَلى نَفْسِه ) * . . .
. . . * ( قُلْ فَأْتُوا بِالتَّوْراةِ فَاتْلُوها إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ) * آل عمران : 93 آيهء شريفه در صدد بيان آنست كه طيّبات بر بنى اسرائيل در اثر ظلمشان حرام شده و گرنه قبلا همه حلال بود جز آنچه يعقوب بر خود تحريم كرده بود ( و آن گوشت شتر بود كه سبب درد خاصرهء يعقوب ميشد و آن را