* ( هُنالِكَ الْكافِرُونَ ) * غافر : 85 .
روشن مىكند كه تسليم ميشوند ولى در ظاهر ، فائدهاى بحالشان ندارد همچنين دو آيهء ذيل * ( . . . رَبَّنَا اطْمِسْ عَلى أَمْوالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلى قُلُوبِهِمْ فَلا يُؤْمِنُوا حَتَّى يَرَوُا الْعَذابَ الأَلِيمَ ) * * ( إِنَّ الَّذِينَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَتُ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ . وَلَوْ جاءَتْهُمْ كُلُّ آيَةٍ حَتَّى يَرَوُا الْعَذابَ الأَلِيمَ ) * يونس : 88 - 96 و 97 ميفهمانند كه كافران ايمان اختيارى كه با تفكَّر در نظام عالم بدست ميايد ، نمياورند و چون عذاب اليم را ديدند تسليم ميشوند ، و اين غير از آيهء ذيل است كه فرموده * ( وَإِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِه قَبْلَ مَوْتِه وَيَوْمَ الْقِيامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً ) * نساء : 159 آيهء شريفه دربارهء حضرت عيسى است و مفهومش آنست كه تمام اهل كتاب پيش از مرگ خود به حضرت عيسى ايمان مياورند و ميدانند كه خدا و پسر خدا نبوده است و ظاهر آيه آنست كه ضمير « به » به عيسى و ضمير « موته » به اهل الكتاب راجع است . الميزان و المنار در تفسير آيه گفتهاند : هر يك از اهل كتاب در وقت مرگ و ديدن عالم شهود وضعشان عوض شده و يقين پيدا ميكنند كه عيسى پيغمبر و بندهء خدا بوده است نه خدا و يا پسر خدا و يا دروغگو ، در نتيجه حجّت خدا در بارهء عيسى بر يهود و نصارى تمام مىشود ولى باز پيداست كه اين ايمان فائدهاى بحالشان نخواهد داشت .
خلاصه اينكه : از مجموع آيات روشن مىشود ايمان و تسليم ، واقعى و از ته قلب نيست و نظير : * ( قالَتِ الأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَلكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَلَمَّا يَدْخُلِ الإِيمانُ فِي قُلُوبِكُمْ ) * حجرات : 14 است .
سوّم : شخص گناهكار كه هنگام مرگ ميگويد : * ( « إِنِّي تُبْتُ الآنَ » ) * توبه اش قبول نيست و بىتوبه از دنيا ميرود ولى معذّب بودنش مانند كافر حتمى نيست احتمال دارد بوسيلهء شفاعت يا رحمت خدا ، بخشوده شود ، ذيل آيه كه ميگويد : * ( أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً أَلِيماً ) * حكم
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 291
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٩١