قابل گفتگو است .
1 - جسارت و بى ادبى يهود در برابر خدا و پيغمبر خودشان ! كه گفتند آيا ما را مسخره گرفتهاى ؟
ما از جريان قتل و كشف قاتل ميپرسيم تو در مقابل ، امر به ذبح گاو ميكنى ! موسى فرمود : اين كار جاهلان است و پناه بر خدا كه از جاهلان باشم .
گذشته از اين ، سه دفعه با كمال بى ادبى گفتند * ( « ادْعُ لَنا رَبَّكَ » ) * براى ما پروردگارت را بخوان لازم بود كه بگويند « ادع لنا ربّنا » زيرا پروردگار فقط پروردگار موسى نبود ، و اين بر خلاف سخن مؤمنان است كه بهنگام دعا ميگويند : * ( « رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا ) * - . . . * ( رَبَّنا إِنَّنا سَمِعْنا مُنادِياً يُنادِي لِلإِيمانِ » ) * و نظائر اينها .
2 - با تكثير سئوال مطلب را بر خود دشوار كردند و اگر يك گاو هرطور كه بود سر مىبريدند كافى بود . عيّاشى در ضمن حديثى از حضرت رضا عليه السّلام نقل مىكند : اگر بقرهاى ذبح ميكردند كافى بود ولى سخت گرفتند خدا هم بر آنان سخت گرفت .
آيه ى * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَسْئَلُوا عَنْ أَشْياءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ وَإِنْ تَسْئَلُوا عَنْها حِينَ يُنَزَّلُ الْقُرْآنُ تُبْدَ لَكُمْ عَفَا الله عَنْها وَالله غَفُورٌ حَلِيمٌ . قَدْ سَأَلَها قَوْمٌ مِنْ قَبْلِكُمْ ثُمَّ أَصْبَحُوا بِها كافِرِينَ » ) * مائده : 101 - 103 ، از سخت گرفتن در سئوال نهى مىكند . طبرسى فرموده : تقدير آيه چنين است از چيزهائى كه خدا ذكر آنها را ترك كرده سئوال نكنيد چون به آنها محتاج نيستيد و اگر ظاهر شوند غمگينتان ميكنند و در ضمن حديثى از حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم نقل مىكند كه فرمود « فاتركونى كما تركتكم فانّما هلك من كان قبلكم بكثرة سئوالهم . . . » .
3 - علت اين همه سئوال چه بود ؟ آيا از اينكه كشتن گاو سبب زنده شدن مقتول گردد تعجب ميكردند و پيش خود ميگفتند : لا بدّ آن گاو بخصوصى است لذا خصوصيّات آن را مىپرسيدند ؟ يا بنى اسرائيل در اثر خلطه با مصريان كه گاو در نزد آنها مقدّس و معبود بود ، گاو را
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 211
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢١١