* ( « لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ » ) * بقره : 198 بر شما گناه نيست كه فضل پروردگارتان را بيشتر طلب كنيد . انبغاء براى قبول « بغى » است على هذا انبغاء را بمعنى شايسته است و سهل است گرفتهاند ، كه قبول در هر دو مندرج است * ( « وَما يَنْبَغِي لِلرَّحْمنِ أَنْ يَتَّخِذَ وَلَداً » ) * مريم : 92 شايسته نيست كه خدا فرزندى بگيرد * ( « لَا الشَّمْسُ يَنْبَغِي لَها أَنْ تُدْرِكَ الْقَمَرَ » ) * يس : 40 براى آفتاب ميسّر نيست كه ماه را بگيرد يعنى قبول اين فعل براى او نيست . بغاء * ( « وَلا تُكْرِهُوا فَتَياتِكُمْ عَلَى الْبِغاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّناً » ) * نور : 33 كنيزان جوان خود را بزنا وادار نكنيد اگر طالب عفّت باشند .
بزنا از آنجهت « بغاء » گفته شده كه آن يكنوع تجاوز از حدّ است زيرا حدّ زن آن است كه زنا نكند . همچنين است * ( « وَلَمْ أَكُ بَغِيًّا » ) * مريم : 20 .
* ( « يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ الله » ) * بقره : 265 اموال خود را براى بيشتر طلبيدن مرضات خدا ، انفاق ميكنند .
* ( « وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ » ) * آل عمران : 19 كلمه ى « بغيا » را در اين آيه و نظائر آن حسد و ظلم و دشمنى معنى كردهاند و همه از مصاديق تجاوزاند .
* ( « فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَلا عادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْه » ) * بقره : 173 هر كه مضطرّ شود بىآنكه طالب و متعدّى باشد گناهى بر او نيست .
يك دفعه اين است كه شخص مضطرّ ، طالب خوردن ميته است و اضطرار را دستاويز كرده و در خوردن نيز افراط مىكند براى چنين كسى خوردن ميته حلال نيست و يك دفعه اين است كه مايل و طالب نباشد و در خوردن نيز بسدّ رمق اكتفا كند چنين كسى در خوردن گناهكار نيست ، آيهء شريفه صورت دوّم را بيان مىكند .
* ( « وَيَبْغُونَ فِي الأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ » ) * .
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 208
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٠٨