مارماهى خود گفت كه مسخ شده است بواسطه ترك ولايت و رواياتى كه تحريم مىكند گوشت او را بواسطه همين نپذيرفتن ولايت .
و مانند بدگوئى از خرس و ميمون و فيل و ساير مسخشدههاى حرام گوشت همچنين خربزهاى كه امير المؤمنين عليه السّلام آن را بريد فرمود : « از آتش است و بسوى آتش برميگردد » و بر زمين انداخت از محلى كه بر زمين رسيد دودى برخاست و مانند بدگوئى از زمينهاى سخت و لم يزرع و اينكه آن زمينها ولايت ائمه را نپذيرفتهاند در اين مورد روايات زيادى رسيده كه موجب درازى كلام مىشود ظاهر اين اخبار منافات دارد بر آنچه عقل حكومت مىكند كه اين حيوانات چون داراى شعور و ادراك نيستند نميتوانند داراى تكليف و امر و نهى باشند .
و در اين اخبارى كه اشاره كرديم بعضى شاهد است كه اين حيوانات اعتقاد به حق دارند و متدين هستند و بعضى مخالفند تمام ظواهر اين اخبار منافات دارد با آنچه عقلاء بر آنند . بعضى از اخبار شاهد است كه اين حيوانات داراى زبان قابل فهم هستند و زبان مخصوص به خود دارند و اين زبان براى ما مثل زبانهاى بيگانه است كه يك عربى زبان نمىفهمد و شاهد بر اين مطلب از آيه قرآن راجع بسليمان كه ميفرمايد
يا أَيُّهَا النَّاسُ عُلِّمْنا مَنْطِقَ الطَّيْرِ وَ أُوتِينا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ إِنَّ هذا لَهُوَ الْفَضْلُ الْمُبِينُ
و سخن مورچه نيز در قرآن نقل شده و سخن هدهد و استدلال و فهم و جوابش خواهش ميكنم در اين مورد توضيحى بفرمائيد ان شاء اللَّه . از خدا جوياى توفيقم .
در جواب اين سؤال مىفرمايد آنچه بايد بر آن تكيه نمود از نفى و اثبات چيزيست كه ادلّه بر آن دلالت داشته باشد وقتى ادلّه بر چيزى دلالت داشته باشد لازم است اخبارى كه در اين مورد رسيده به آن برگردانيم كه ظاهر خبر مخالف آن دليل توافقى بوجود آوريم و ظاهرش را بگيريم اگر موافق دليل بود و مشروط بدانيم اگر مطلق بود و تخصيص بدهيم اگر عام بود و تفصيل بدهيم اگر مجمل بود و بالاخره با هر طورى كه امكان داشت و مقتضى بود بين خبر و آن دليل