دو اشكالبرمؤيّد اول و مناقشه صاحب جواهر ( رحمه الله )
به خلاف نظر مرحوم صاحب جواهر ( رحمه الله ) دو اشكال ديگر بر مؤيّد اول و مناقشه ايشان وارد است و آن اينكه :
اولًا : خالى بودن كتب بزرگان از يك مسئله ، مىتواند جهات ديگرى - غير از آنچه مرحوم صاحب جواهر ( رحمه الله ) طرح كرده - داشته باشد ، به عنوان مثال : شايد قُدما به جهت « عدم ايجاد نزاع » ، از ذكر و بيان مسئلهايدر كتاب خويش خوددارى مىكردند ؛ نظير برخى از مسائلِ مُسلّم اعتقادى كه در كتابهاى مربوط به اعتقادات از خوف نزاع ترك مىشوند ؛ در مانحنفيه نيز ، مرحوم شيخ صدوق ( رحمه الله ) در كتاب « من لا يحضره الفقيه » پس از ذكر رواياتِ مربوط به اين مسئله ، نظر خود را بيان كرده است ؛ امّا ممكن است هنگام تاليف كتاب « المقنع » و « الهداية فى الاصول و الفروع » با ملاحظهى جهت يا جهاتى - غير از آنچه صاحب جواهر ( رحمه الله ) فرمودند - به اين مسئله تعرض ننموده باشند .
ثانياً : صِرف خالى بودن يك كتابِ فتوايى از فتواىِ پيرامون يك موضوع و بر فرضِ عدم وضوح يك مسئله ، اين مطلب نه إشعار به موافقت صاحب كتاب با آن بحث دارد و نه اشعار به مخالفت با آن ؛ بلكه صرفاً عدم تعرض نسبت به آن فرع يا آن مسئله ، محسوب مىشود .
2 عدم تعرض و بيانِ على بن بابويه ( والد شيخ صدوق ( رحمه الله ) ) و ابن ابى عقيل ( رحمه الله ) نسبت به اجماع
دومين مؤيّدى كه مرحوم صاحب جواهر ( رحمه الله ) براى اثبات ادّعاى « عدم وجود اجماع » قبل از ابن جنيد ( رحمه الله ) نقل مىفرمايد اين است كه : ظاهراً والد شيخ صدوق ( رحمه الله ) و مرحوم ابن عقيل ( رحمه الله ) كه از قدماى اصحاب مىباشند ، در كتابهاى خويش ، به اين مسئله تعرضيننمودهاند ؛ از اين رو ، چنانچه اين مسئله مورد
اجماع علماى اماميّه قرار داشت ، بايسته بود كهحدّاقل اين دو بزرگوار آن را نقل مىكردند .
ارث زوجه از زمين (فارسى) — صفحة 70
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص٧٠