و چه بسا توهم پيش مىآيد كه : ضعف سند به عمل مشهور جبران مىشود ؛ مگر اينكه اين توهم دفع مىشود زيرا كبرى و صغراى آن باطل است ؛ اما وجه بطلان در كبرى اين است كه شهرت فى حد نفسه حجت نيست حال [ در اين صورت ] چگونه مىشود كه موجب حجيت خبر و جابر ضعف سند آن باشد ؛ و اينكه جايگاه شهرت ، نسبت به خبر فقط مثل قرار دادن سنگ در كنار انسان است [ كنايه از عدم تاثير ] پس بناچار بايد خود خبر را ملاحظه نماييم ؛ اگرواجد شرائط حجيت بود به آن عمل مىشود و اگر واجد شرايط حجيت نبود چنانچه به اخبار غير حجت مانند خودش ضميمه شود ، حجيت را نتيجه نمىدهد .
آيا صرف فتواى مشهور مىتواند جابر ضعف سند اين روايت باشد يا خير ؟
مسئلهى مهمى كه در اينجا ابتداء توسط مرحوم محقق سبزوارى ( رحمه الله ) در كتاب
كفاية الاحكام » مطرح شده و سپس مرحوم صاحب جواهر ( رحمه الله ) در كتاب
« جواهر الكلام فى شرح شرائع الإسلام » از ايشان تبعيت كرده و به آن پرداخته ، اين است كه :
آيا عمل به مقطوعهى ابن اذينه توسط مرحوم شيخ طوسى ( رحمه الله ) ، شيخ صدوق ( رحمه الله ) و جمعى ديگر از بزرگان ، جابر ضعف سند آن شمرده مىشود يا خير ؟ در پاسخبه اين سؤال ، دو جواب از سوى محقق سبزوارى ( رحمه الله ) و صاحب جواهر ( رحمه الله ) داده شده است كه به آنها اشاره مىنماييم
أ . جواب مرحوم محقق سبزوارى ( رحمه الله ) ؛
ايشان مىفرمايند :
« و ليس شأنه شأن سائر المرسلات و المقطوعات و المضمرات الّتى يقال فيها : إنّ الظاهر أنّ نقل مثلها إنّما هو عن الامام ( ع ) » « 1 » شان و منزلت اين مقطوعه همانند شأن ساير اخبار مرسله و مقطوعه و مضمرهاى نيست كه درباره آنها گفته مىشود : ظاهرا نقل امثال اين روايت فقط از جانب امام ( ع ) صورت مىگيرد .
هامش
( 1 ) . ر . ك . به : كفاية الأحكام ، محقق سبزوارى ( رحمه الله ) ، ج 2 ، ص : 860 .