شويم ، ولى اصرار بعضى از مفسران بر اثبات پيشداوريهاى خود به وسيله آيات قرآن تا آنجا كه حتى تعبيراتى مىكنند كه مناسب مقام شامخ پيامبر ص نمىباشد باعث مىشود كه چند نكته را در اينجا يادآور شويم .
اولا - اينكه فخر رازى مىگويد : اجماع « اهل سنت » بر اين است كه اين آيه در باره ابو بكر نازل شده بر خلاف چيزى است كه بعضى از مفسران معروف اهل سنت صريحا آوردهاند ، از جمله « قرطبى » در تفسيرش در روايتى از « ابن عباس » نقل مىكند كه تمام اين سوره ( سوره الليل ) در باره « ابو - الدحداح » نازل شده است ( كه داستانش را در آغاز سوره آوردهايم ) ( 1 ) مخصوصا به آيه * ( وَسَيُجَنَّبُهَا الأَتْقَى ) * كه مىرسد باز مىگويد منظور « ابو الدحداح » است ، هر چند از اكثر مفسران نقل كرده كه در باره ابو بكر نازل شده ، اما خودش اين نظر را نپذيرفته است .
ثانيا - اينكه گفته است اتفاق شيعه بر اين است كه اين آيه در باره على ع نازل شده درست نيست ، چرا كه بسيارى از مفسران شيعه همان داستان ابو - الدحداح را ذكر كرده و پذيرفتهاند آرى در بعضى از روايات از امام صادق نقل شده كه منظور از « اتقى » پيروان و شيعيان او است ، و منظور از * ( الَّذِي يُؤْتِي مالَه يَتَزَكَّى ) * امير مؤمنان على ع است ولى ظاهر اين است كه اينها جنبه شان نزول ندارد بلكه از قبيل تطبيق بر مصداق روشن و بارز است .
ثالثا - بدون شك « اتقى » در آيه فوق به معنى با تقواترين مردم نيست بلكه مفهوم آن همان متقى بودن است ، شاهد گوياى اين سخن اين است كه « اشقى » در مقابل آن به معنى بدترين مردم نيست ، بلكه منظور كفارى است كه از انفاق بخل مىورزيدند ، بعلاوه اين آيه زمانى نازل شده كه پيغمبر اكرم
هامش
( 1 ) تفسير قرطبى جلد 10 صفحه 7180 .