دستور مىدهد : « بگو : پناه مىبرم به پروردگار سپيده صبح » كه دل سياهى شب را مىشكافد ( * ( قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ) * ) .
« از شر تمام آنچه آفريده است » ( * ( مِنْ شَرِّ ما خَلَقَ ) * ) .
از شر همه موجودات شرور ، انسانهاى شرور ، جن و حيوانات و حوادث و پيشامدهاى شر و از شر نفس اماره .
« فلق » ( بر وزن شفق ) از ماده « فلق » ( بر وزن خلق ) در اصل به معنى شكافتن چيزى و جدا كردن بعضى از بعضى ديگر است ، و از آنجا كه به هنگام دميدن سپيده صبح پرده سياه شب مىشكافد ، اين واژه به معنى طلوع صبح ، به كار رفته ، همانگونه كه « فجر » نيز به همين مناسبت بر طلوع صبح اطلاق مىشود .
بعضى آن را به معنى همه مواليد و تمام موجودات زنده اعم از انسان و حيوان و گياه مىدانند ، چرا كه تولد اين موجودات كه با شكافتن دانه و تخم و مانند آن صورت مىگيرد از عجيبترين مراحل وجود آنها است ، و در حقيقت هنگام تولد جهش عظيمى در آن موجود رخ مىدهد و از جهانى به جهان ديگرى گام مىنهد .
در آيه 95 انعام مىخوانيم : إِنَّ اللَّه فالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوى يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ « خداوند شكافنده دانه و هسته است ، زنده را از مرده خارج مىسازد ، و مرده را از زنده » .
بعضى نيز مفهوم « فلق » را از اين هم گسترده تر گرفتهاند ، و آن را به هر گونه آفرينش و خلقت اطلاق كردهاند ، چرا كه با آفرينش هر موجود پرده عدم شكافته مىشود و نور وجود آشكار مىگردد .
هر يك از اين معانى سه گانه ( طلوع صبح - تولد موجودات زنده - آفرينش هر موجود ) پديده اى است عجيب كه دليل بر عظمت پروردگار و خالق و مدبر
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 458
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٥٨