عجب اينكه بعضى از مفسران براى اثبات اينكه مقصود از « سائل » در اينجا تنها سؤال كننده از مسائل علمى است گفتهاند كه تعبير « سائل » در قرآن مجيد هرگز به معنى تقاضا كننده مالى نيامده است » .
در حالى كه مكرر در قرآن در اين معنى به كار رفته است ، چنان كه در آيه 19 ذاريات مىخوانيم : وَفِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ : « در اموال آنها حقى است براى سائل و محروم » همين معنى در آيه 25 معارج و 177 بقره نيز آمده است .
و سرانجام در سومين و آخرين دستور مىفرمايد : « و اما نعمتهاى پروردگارت را بازگو كن » ( * ( وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ ) * ) .
بازگو كردن نعمت ، گاه با زبان است و تعبيراتى كه حاكى از نهايت شكر و سپاس باشد ، نه غرور و برترىجويى ، و گاه با عمل است به اين ترتيب كه از آن انفاق و بخشش در راه خدا كند ، بخششى كه نشان دهد خداوند نعمت فراوانى به او عطا كرده است .
اين سنت افراد سخاوتمند و كريم است كه وقتى نعمتى به آنها روى آورد بازگو مىكنند و شكر خدا را بجا مىآورند ، و عملشان نيز تاييد و تاكيدى است بر اين حقيقت ، به عكس بخيلان دون همت كه دائما ناله مىكنند ، و اگر دنيا را نيز به آنها بدهى اصرار در پرده پوشى بر نعمتها دارند ، چهره آنها فقيرانه ، و سخنانشان آميخته با آه و زارى و عملشان نيز بيانگر فقر است ! اين در حالى است كه از پيغمبر اكرم ص نقل شده است كه فرمود :
ان اللَّه تعالى اذا انعم على عبد نعمة يحب ان يرى اثر النعمة عليه :
هامش
( 1 ) « تفسير عبده » جزء عم صفحه 113 .