و رسالت قبل از بعثت است ، و يا به تعبير ديگر پيامبر در ذات خود چيزى نداشت ، هر چه داشت از سوى خدا بود ، بنا بر اين در هر دو صورت مشكلى پيش نمىآيد .
بعد به بيان سومين نعمت پرداخته ، مىفرمايد : « خداوند تو را فقير يافت و غنى و بى نياز كرد » ( * ( وَوَجَدَكَ عائِلًا فَأَغْنى ) * ) ( 1 ) .
توجه « خديجه » آن زن مخلص با وفا را به سوى تو جلب نمود تا ثروت سرشارش را در اختيار تو و اهداف بزرگت قرار دهد ، و بعد از ظهور اسلام غنائم فراوانى در جنگها نصيب تو كرد آن گونه كه براى رسيدن به اهداف بزرگت بى نياز شدى .
در روايتى از امام على بن موسى الرضا ع مىخوانيم كه در تفسير اين آيات چنين فرمود :
ا لم يجدك يتيما فاوى قال : فردا لا مثل لك فى المخلوقين ، فاوى الناس اليك ، و وجدك ضالا اى ضالة فى قوم لا يعرفون فضلك فهداهم اليك ، و وجدك عائلا تعول اقواما بالعلم فاغناهم بك :
« آيا تو را يتيم يعنى فردى بى نظير در ميان مخلوقات خود نيافت و سپس مردم را در پناه تو قرار داد ؟ و تو را گمشده و ناشناخته در ميان قومى يافت كه مقام فضل تو را نمىدانستند و خدا آنها را به سوى تو هدايت كرد ، تو را سرپرست اقوامى در علم و دانش قرار داد و آنها را به وسيله تو بى نياز ساخت » ( 2 ) .
هامش
( 1 ) « عائل » در اصل به معنى شخص عيالمند است هر چند غنى باشد ، ولى اين واژه به معنى فقير نيز به كار رفته است و در آيه مورد بحث اشاره به همين معنى است ، از كلمات « راغب » چنين استفاده مىشود كه « عال » اگر اجوف يائى باشد به معنى « فقير » و اگر واوى باشد به معنى كثير العيال بودن است ( ولى بعيد نيست كه اين دو لازم و ملزوم يكديگر شوند ) .
( 2 ) « مجمع البيان » جلد 10 صفحه 506 .