« خداوند هنگامى كه نعمتى به بنده اى مىبخشد دوست دارد آثار نعمت را بر او ببيند » ( 1 ) .
بنا بر اين حاصل معنى آيه چنين مىشود : به شكرانه اينكه فقير بودى خدا بى نيازت كرد ، تو هم آثار نعمت را آشكار كن ، و با گفتار و عمل اين موهبت الهى را بازگو نما .
ولى بعضى از مفسران گفتهاند منظور از « نعمت » در اينجا تنها نعمتهاى معنوى از جمله نبوت يا قرآن مجيد است كه پيامبر ص موظف بود آنها را ابلاغ كند و اين است منظور از بازگو كردن نعمت .
اين احتمال نيز وجود دارد كه تمام نعمتهاى معنوى و مادى را شامل شود .
لذا در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم كه فرمود معنى آيه چنين است :
حدث بما اعطاك اللَّه ، و فضلك ، و رزقك ، و احسن اليك و هداك :
« آنچه را خدا به تو بخشيده و برترى داده و روزى عطا فرموده و نيكى به تو كرده و هدايت نموده همه را بازگو كن » ( 2 ) .
و بالآخره در حديث ديگرى از پيغمبر اكرم به عنوان يك دستور كلى مىخوانيم :
من اعطى خيرا فلم ير عليه ، سمى بغيض اللَّه ، معاديا لنعم اللَّه ! :
« هر كس خيرى به او رسد و آثارش بر او ديده نشود ، دشمن خدا شمرده مىشود ، و مخالف نعمتهاى او » ( 3 ) .
اين سخن را با حديث ديگرى از امير مؤمنان على ع پايان مىدهيم كه
هامش
( 1 ) « نهج الفصاحة » حديث 683 .
( 2 ) « مجمع البيان » جلد 10 صفحه 507 .
( 3 ) « تفسير قرطبى » جلد 10 صفحه 7192 نزديك به همين معنى در كتاب كافى جلد 6 - كتاب الزى و التجمل حديث 2 آمده است .