در آخرين آيه از آيات مورد بحث به پاسخ ايرادى مىپردازد كه يهود بنى نضير - چنان كه در شان نزول نيز گفتيم - به پيامبر ص متوجه مىساختند ، در آن موقع كه دستور داد قسمتى از نخلهاى نزديك قلعههاى محكم يهود را ببرند ( تا محل كافى براى نبرد باشد ، يا براى اينكه يهود ناراحت شوند و از قلعهها بيرون آيند و درگيرى در خارج قلعه روى دهد ) آنها گفتند : اى محمد ! مگر تو نبودى كه از اين گونه كارها نهى مىكردى ؟ آيه نازل شد و گفت : « هر درخت با ارزش نخل را قطع يا به حال خود واگذار كرديد همه به فرمان خدا بود » ! ( * ( ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلى أُصُولِها فَبِإِذْنِ اللَّه ) * ) ( 1 ) .
و « هدف اين بود كه فاسقان را خوار و رسوا كند » ( * ( وَلِيُخْزِيَ الْفاسِقِينَ ) * ) .
« لينة » از ماده « لون » به يك نوع عالى از درخت خرما مىگويند ، و بعضى آن را از ماده « لين » به معنى نرمى به نوعى از درخت خرما تفسير كردهاند كه شاخه هايى نرم و نزديك زمين و ميوه اى نرم و لذيذ دارد .
گاه « لينه » به « الوان » و انواع مختلف درخت نخل يا « نخله كريمه » تفسير شده است كه تقريبا همه به يك چيز بر مىگردد .
به هر حال بعضى گفتهاند : اقدام به قطع قسمتى از درختان نخل « بنى نضير » از سوى بعضى از مسلمانان روى داد ، در حالى كه بعضى ديگر مخالف بودند ، در اينجا آيه فوق نازل شد و ميان آنها فصل خصومت كرد ( 2 ) .
بعضى ديگر گفتهاند : آيه ناظر به عمل دو نفر از اصحاب است كه يكى به هنگام قطع درختان نخل درختان خوب را مىبريد تا يهود را به خشم آورد
هامش
( 1 ) « ما » در آيه فوق شرطيه است و جزاى آن « فباذن اللَّه » مىباشد .
( 2 ) « تفسير ابو الفتوح » رازى جلد 11 صفحه 93 - اين معنى در « تفسير در المنثور » جلد 6 صفحه 188 نيز آمده است .