نكتهها :
1 - لشكرهاى نامرئى خدا !
در حالى كه اهل دنيا براى كسب پيروزى بر نيروهاى ظاهرى و مادى خويش تكيه مىكنند ، تكيه گاه خداپرستان ارزشهاى معنوى و امدادهاى الهى آنها است كه نمونه اى از آن را در داستان شكست « بنى نضير » و بيرون راندن آنها از مدينه در آيات فوق ملاحظه كرديم .
در اين آيات خوانديم كه يكى از عوامل مؤثر پيروزى همان ترس و وحشتى بود كه خدا بر دلهاى آنها افكند تا آنجا كه خانههاى خود را با دست خود ويران مىكردند ، و حاضر شدند از اموال خود چشم بپوشند و از آن ديار بيرون روند .
نظير اين معنى چند بار در آيات قرآن مجيد آمده است از جمله در داستان گروه ديگرى از يهود بنام « بنى قريظه » كه مسلمانان بعد از جنگ احزاب در يك درگيرى شديد با آنها روبرو شدند نيز آمده است ، مىفرمايد : وَأَنْزَلَ الَّذِينَ ظاهَرُوهُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ مِنْ صَياصِيهِمْ وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ فَرِيقاً تَقْتُلُونَ وَتَأْسِرُونَ فَرِيقاً : « خداوند گروهى از اهل كتاب را كه از مشركان عرب حمايت كردند از دژهاى محكمشان فرود آورد ، و در دلهاى آنها ترس و وحشت افكند ، تا آنجا كه گروهى را به قتل رسانديد و گروهى را اسير كرديد » ( احزاب 26 ) .
همين معنى در داستان جنگ بدر نيز آمده است كه مىگويد : سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ : « من به زودى در دلهاى كافران وحشت مىافكنم » .
قسمتى از اين وحشت كه حكم يك لشكر نامرئى الهى را دارد طبيعى است هر چند قسمتى از آن اسرار آميز است ، و روابط آن با وسائل عادى بر ما مكشوف