پيغمبر اكرم ص بايد هشدارى براى تمام كسانى باشد كه اعمالى مشابه يهود بنى نضير دارند تا مساله در آنها خلاصه نشود در آيه بعد مطلب را تعليم داده ، مىافزايد : « اين مجازات دنيا و آخرت از آن جهت دامنگيرشان شد كه با خدا و رسولش به دشمنى برخاستند » ( * ( ذلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّه وَرَسُولَه ) * ) .
« و هر كس به دشمنى با خدا بر خيزد خداوند مجازاتش مىكند زيرا خدا شديد العقاب است » ( * ( وَمَنْ يُشَاقِّ اللَّه فَإِنَّ اللَّه شَدِيدُ الْعِقابِ ) * ) ( 1 ) .
« شاقوا » از ماده « شقاق » در اصل به معنى شكاف و جدايى ميان دو چيز است ، و از آنجا كه هميشه دشمن در طرف مقابل قرار مىگيرد و خود را جدا مىسازد به عمل او « شقاق » مىگويند .
عين همين آيه با تفاوت بسيار جزئى در سوره انفال آيه 13 بعد از داستان جنگ بدر و در هم شكسته شدن مشركان آمده است كه بيانگر عموميت محتواى آن از هر نظر است .
قابل توجه اينكه : در آغاز آيه دشمنى با خدا و رسول را مطرح مىكند و در ذيل آيه تنها سخن از دشمنى با خدا است ، اشاره به اينكه دشمنى با رسول خدا ص نيز با دشمنى خدا يكى است و از هم جدا نيست .
تعبير به « شديد العقاب » هيچ منافاتى با « ارحم الراحمين » بودن خداوند ندارد ، زيرا آنجا كه جاى عفو و رحمت است « ارحم الراحمين » است ، و آنجا كه جاى مجازات و عقوبت است « اشد المعاقبين » است چنان كه در دعا آمده است و ايقنت انك انت ارحم الراحمين فى موضع العفو و الرحمة و اشد المعاقبين فى موضع النكال و النقمة ( 2 ) .
هامش
( 1 ) « من » براى شرط است و جزاى آن محذوف مىباشد ، و در تقدير چنين است « و من يشاق اللَّه يعاقبه فان اللَّه شديد العقاب » .
( 2 ) « دعاى افتتاح » از ادعيه « ماه مبارك رمضان » .