هم مىبخشد و هم مستور مىسازد .
بعضى نيز « غفران » را به معنى پوشاندن شخص از عذاب معنى كردهاند كه مفهوم آن با « عفو » متفاوت است هر چند در نتيجه يكى است .
ولى از آنجا كه اين سخن زشت و زننده چيزى نبود كه از نظر اسلام ناديده گرفته شود لذا كفاره نسبتا سنگينى براى آن قرار داده تا از تكرار آن جلوگيرى كند ، مىفرمايد : « كسانى كه نسبت به همسران خود ظهار مىكنند ، سپس به گفته خود باز مىگردند ، بايد پيش از آميزش جنسى آنها با هم برده اى را آزاد كنند » ( * ( وَالَّذِينَ يُظاهِرُونَ مِنْ نِسائِهِمْ ثُمَّ يَعُودُونَ لِما قالُوا فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا ) * ) .
در تفسير جمله « * ( ثُمَّ يَعُودُونَ لِما قالُوا ) * » : « سپس بازگشت به گفته خود مىكنند » مفسران احتمالات زيادى دادهاند و فاضل مقداد در « كنز العرفان » شش تفسير براى آن ذكر كرده است ، ولى ظاهر آن ( مخصوصا با توجه به جمله « * ( مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَمَاسَّا ) * » ) اين است كه از گفته خود نادم و پشيمان مىشوند و قصد بازگشت به زندگى خانوادگى و آميزش جنسى دارند ، در روايات ائمه اهل بيت ع نيز به اين معنى اشاره شده است ( 1 ) .
تفسيرهاى ديگرى براى اين جمله گفته شده است كه چندان مناسب با معنى آيه و ذيل آن نيست ، مانند اينكه مراد از « عود » تكرار ظهار است ، يا اينكه منظور از « عود » بازگشت به سنت جاهليت در اين گونه امور است ، و يا اينكه « عود » به معنى تدارك و جبران اين عمل مىباشد ، و مانند اينها ( 2 ) .
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ذيل آيات مورد بحث .
( 2 ) به كنز العرفان جلد 2 صفحه 290 و مجمع البيان جلد 9 صفحه 247 مراجعه شود .