گفتيم : آنها كيانند اى رسول خدا ! آيا منظور قريش است ؟
فرمود نه ! آنها اهل يمن هستند كه دلهايى رقيقتر و نرمتر از شما دارند ( و اعمالى فزونتر ) .
گفتيم : آيا آنها از ما بهترند ، اى رسول خدا ؟ ! فرمود : اگر براى يكى از آنها كوهى از طلا باشد و در راه خدا انفاق كند به اندازه يك مد ( 1 ) يا نصف آن كه شما انفاق مىكنيد پاداش ندارد ، بدانيد اين تفاوتى است ميان ما و مردم و شاهد آن ، اين سخن خدا است : * ( لا يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقاتَلَ ) * . . . ( 2 ) .
اين نكته نيز قابل توجه است كه منظور از قرض دادن به پروردگار هر گونه انفاق در راه او است كه يكى از مصاديق مهم آن كمك كردن به پيامبر ص و امام مسلمين مىباشد تا در مصارف لازم براى اداره حكومت اسلامى به كار گيرد .
لذا در روايتى در كافى از امام صادق ع نقل شده است كه فرمود
ان اللَّه لم يسئل خلقه مما فى ايديهم قرضا من حاجة به الى ذلك ، و ما كان للَّه من حق فانما هو لوليه
« خداوند از بندگانش وامى مطالبه نكرده است به خاطر احتياج او ، آنچه از حقوق براى خدا است براى ولى و نماينده او است » ( 3 ) و در حديث ديگرى از امام كاظم ع ذيل آيه مورد بحث ( * ( مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّه ) * . . . ) آمده است كه « نزلت فى صلة الامام » : « اين آيه در مورد هديه و كمك به امام نازل شده است » ( 4 ) .
هامش
( 1 ) ظاهرا منظور يك مد طعام است ( كمتر از يك كيلو ) .
( 2 ) « در المنثور » جلد 6 صفحه 172 .
( 3 ) تفسير صافى صفحه 522 .
( 4 ) تفسير صافى صفحه 522 .