آنها ، بعد از آنكه شما را بر آنها پيروز كرد ، و خداوند نسبت به آنچه انجام مىدهيد بينا است « ( * ( وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ وَكانَ اللَّه بِما تَعْمَلُونَ بَصِيراً ) * ) .
« به راستى اين ماجرا مصداق روشن » فتح المبين « بود همان توصيفى كه قرآن براى آن برگزيده ، جمعيتى محدود بدون تجهيزات كافى جنگى وارد سرزمين دشمن شوند ، دشمنى كه بارها به مدينه لشكر كشى كرده ، و تلاش عجيبى براى در هم شكستن آنها داشته ، ولى اكنون كه قدم در شهر و ديار او گذاردهاند چنان مرعوب شود كه پيشنهاد صلح كند ، چه پيروزى از اين برتر كه بى آنكه حتى قطره خونى از دماغ كسى بريزد چنين تفوقى بر دشمن حاصل گردد ؟ ! بدون شك ماجراى صلح » حديبيه « در سراسر جزيره عربستان شكستى براى قريش ، و فتحى براى مسلمين محسوب مىشد كه تا آن حد توانسته بودند از دشمن زهر چشم بگيرند .
جمعى از مفسران براى اين آيه « شان نزولى » ذكر كردهاند ، و آن اينكه :
مشركان « مكه » چهل نفر را در جريان حديبيه براى ضربه زدن به مسلمانان به طور مخفيانه بسيج كردند كه با هوشيارى مسلمانان توطئه آنها نقش بر آب شد ، مسلمين همگى را دستگير كرده خدمت پيامبر ص آوردند و پيامبر ص آنها را رها كرد .
بعضى عدد آنها را 80 نفر نوشتهاند كه از كوه « تنعيم » به هنگام نماز صبح ، و با استفاده از تاريكى مىخواستند به مسلمانان يورش برند .
بعضى نيز گفتهاند در آن هنگام كه پيامبر ص در سايه درخت نشسته بود تا پيمان صلح را با نماينده قريش تنظيم كند ، و على ع مشغول نوشتن بود ،
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 89
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٩