و فلسفه آن اشاره كرده ، مىفرمايد : « آنها ( دشمنان شما ) كسانى هستند كه كافر شدند ، و شما را از زيارت مسجد الحرام بازداشتند ، و قربانيهاى شما را از اينكه به محل قربانگاه برسد مانع شدند » ( * ( هُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَالْهَدْيَ مَعْكُوفاً أَنْ يَبْلُغَ مَحِلَّه ) * ) ( 1 ) . يك گناه آنها كفرشان بود ، و گناه ديگر اينكه شما را از مراسم عمره و طواف خانه خدا بازداشتند ، و اجازه ندادند كه شترهاى قربانى را در محلش يعنى مكه قربانى كنيد ( محل قربانى براى عمره مكه است و براى حج سرزمين منى ) در حالى كه خانه خدا بايد براى همه اهل ايمان آزاد باشد ، و جلوگيرى از آن از بزرگترين گناهان است ، همانگونه كه قرآن در جاى ديگر مىگويد :
وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّه أَنْ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُه : « چه كسى ستمكارتر است از آن كس كه مردم را از ذكر نام خدا در مساجد الهى باز دارد » ؟ ! ( بقره - 114 ) اين گناهان ايجاب مىكرد كه خداوند آنها را به دست شما كيفر دهد و سخت مجازات كند .
اما چرا چنين نكرد ؟ ذيل آيه دليل آن را روشن ساخته ، مىفرمايد : « و اگر به خاطر اين نبود كه مردان و زنان با ايمانى در اين ميان بدون آگاهى شما زير دست و پا از بين مىرفتند و از اين راه عيب و عارى بدون اطلاع دامان شما را مىگرفت خداوند هرگز مانع اين جنگ نمىشد ، و شما را بر آنها مسلط مىساخت تا كيفر خود را ببينند » ( * ( وَلَوْ لا رِجالٌ مُؤْمِنُونَ وَنِساءٌ مُؤْمِناتٌ لَمْ تَعْلَمُوهُمْ أَنْ تَطَؤُهُمْ فَتُصِيبَكُمْ مِنْهُمْ مَعَرَّةٌ بِغَيْرِ عِلْمٍ ) * ) ( 2 ) .
هامش
( 1 ) « معكوفا » از ماده « عكوف » به معنى منع از حركت و ماندن در يك محل است .
( 2 ) جواب « لو لا » در جمله بالا محذوف است ، و در تقدير چنين مىباشد : لما كف ايديكم عنهم - يا - لوطئتم رقاب المشركين بنصرنا اياكم .