30 نفر از جوانان مكه با اسلحه به او حمله ور شدند كه به طرز معجزه آسايى توطئه آنها خنثى گشت ، و همگى دستگير شدند و حضرت آنها را آزاد فرمود ( 1 ) .
مطابق « اين شان نزول جمله * ( مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ ) * اشاره بر پيروزى بر اين گروه است ، در حالى كه مطابق تفسير سابق منظور پيروزى كلى لشكر اسلام بر كل مشركان است ، و اين با مفاد آيه سازگارتر است .
قابل توجه اينكه قرآن روى عدم درگيرى در دل مكه تكيه مىكند ، اين تعبير ممكن است اشاره به دو نكته باشد : نخست اينكه : « مكه » كانون قدرت دشمن بود ، و قاعدتا مىبايست از اين فرصت مناسب استفاده مىكردند ، و به مسلمانان حمله ور مىشدند ، و به اصطلاح آنها مسلمانها را در آسمان جستجو مىكردند وقتى كه آنها را در زمين خودشان به چنگ آوردند نبايد به سادگى رها كنند ، اما خداوند قدرت آنها را گرفت ! ديگر اينكه : « مكه » حرم امن خدا بود ، اگر درگيرى و خونريزى در آنجا واقع مىشد از يك سو احترام حرم خدشه دار مىگشت ، و از سوى ديگر عيب و عارى براى مسلمانان محسوب مىشد ، كه آنها امنيت سنتى اين سرزمين مقدس را در هم شكستهاند ، و لذا يكى از نعمتهاى بزرگ خداوند بر پيامبر ص و مسلمين اين بود كه دو سال بعد از اين ماجرا مكه فتح شد كه آن هم بدون خونريزى بود .
در آخرين آيه مورد بحث به نكته ديگرى در ارتباط با مساله صلح حديبيه
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » جلد 9 صفحه 123 اين شان نزول را با تفاوت مختصرى « قرطبى » ، « ابو الفتوح رازى » ، « آلوسى » در « روح المعانى » ، « شيخ طوسى » در « تبيان » ، « مراغى » و ديگران نيز نقل كردهاند .