( * ( فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها فَأَنَّى لَهُمْ إِذا جاءَتْهُمْ ذِكْراهُمْ ) * ) .
آرى آنها آن موقعى كه بايد ايمان بياورند و مفيد است سرسختى و لجاجت به خرج مىدهند ، و در برابر حق تسليم نمىشوند ، بلكه به سخريه و استهزاء برمىخيزند ، ولى آن زمان كه حوادث هولناك و آغاز قيامت جهان را به لرزه درمىآورد اين گونه افراد به وحشت مىافتند ، و اظهار خضوع و ايمان مىكنند در حالى كه هيچ سودى به حالشان ندارد .
اين عبارت درست به اين مىماند كه به ديگرى مىگوئيم آيا انتظار دارى هنگامى كه كار از كار گذشت و بيمارت مشرف بر مرگ شد طبيب و دارو بياورى ؟ ! پس بيا پيش از آنكه فرصت از دست برود قدمى بردار ، قدمى سودمند و مؤثر .
« اشراط » جمع « شرط » ( بر وزن شرف ) به معنى « علامت » است ، بنا بر اين « اشراط الساعة » اشاره به نشانههاى نزديك شدن قيامت است .
در اينكه منظور از نشانههاى نزديك شدن رستاخيز در اينجا چيست ؟ مفسران بحثهاى فراوانى دارند ، و حتى رسالههاى مختصر و مفصلى در اين زمينه نگاشته شده .
اما بسيارى معتقدند منظور از « اشراط الساعة » در آيه مورد بحث قيام شخص پيامبر اسلام ص است ، به شهادت حديثى كه از خود آن حضرت نقل شده كه فرمود :
بعثت انا و الساعة كهاتين و ضم السبابة و الوسطى
: « بعثت من و قيامت مانند اين دو است اشاره به دو انگشت مباركش كرد ، انگشت اشاره و انگشت وسط كه در كنار يكديگرند » ( 1 ) .
و بعضى مساله « شق القمر » و پاره اى ديگر از حوادث عصر پيامبر ص را
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » ، « تفسير قرطبى » ، « تفسير فى ظلال » ، و تفاسير ديگر ذيل آيات مورد بحث ( با مختصر تفاوتى در تعبير ) .