در محضر پيامبر ص شركت مىكردند ، ولى عكس العملهايشان در برابر آيات قرآن بيانگر قلبهاى بيمارشان بود .
در نخستين آيه مورد بحث مىگويد : « گروهى از آنان نزد تو مىآيند ، به سخنانت گوش فرا مىدهند ، اما هنگامى كه از نزد تو بيرون مىروند به مؤمنانى كه خداوند به آنها علم و دانش بخشيده از روى استهزاء و تحقير مىگويند : اين مرد الان چه گفت » ؟ ! ( * ( وَمِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ حَتَّى إِذا خَرَجُوا مِنْ عِنْدِكَ قالُوا لِلَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ ما ذا قالَ آنِفاً ) * ) .
منظورشان از اين مرد پيامبر ص بود .
تعبير آنها در مورد شخص پيامبر ص و سخنان پر محتواى آن حضرت به قدرى زشت و زننده و تحقيرآميز بود كه نشان مىداد آنها اصلا به وحى آسمانى ايمان نياوردهاند .
« آنفا » از ماده « انف » به معنى « بينى » است ، و از آنجا كه بينى در صفحه صورت انسان برجستگى خاصى دارد اين كلمه در باره افراد شريف يك قوم به كار مىرود ، و نيز در مورد زمان مقدم بر زمان حال اين تعبير به كار رفته ، همانگونه كه در آيه مورد بحث آمده است .
ضمنا تعبير به « * ( لِلَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ ) * » نشان مىدهد كه يكى از مشخصات مؤمنان داشتن آگاهى كافى است آرى علم است كه سرچشمه ايمان است ، و هم زائيده و محصول ايمان .
ولى قرآن در پايان آيه پاسخ دندانشكنى به آنها گفته ، مىفرمايد :
« سخنان پيامبر ص نامفهوم نبوده و پيچيدگى خاصى ندارد ، بلكه كسانى هستند كه خداوند بر قلبهايشان مهر نهاده و از هوا و هوسهايشان پيروى كردهاند لذا چيزى از آن نمىفهمند » ! ( * ( أُولئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللَّه عَلى قُلُوبِهِمْ وَاتَّبَعُوا أَهْواءَهُمْ ) * ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 447
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٤٧