و فرزندان مرا صالح كن ، من به سوى تو بازمىگردم و توبه مىكنم ، و من از مسلمينم .
16 - آنها كسانى هستند كه ما بهترين اعمالشان را قبول مىكنيم ، و از گناهانشان مىگذريم ، و در ميان بهشتيان جاى دارند ، اين وعده صدقى است كه وعده داده مىشدند .
تفسير : اى انسان ! به مادر و پدر نيكى كن
اين آيات و آيات آينده در حقيقت توضيحى است در باره دو گروه « ظالم » و « محسن » كه در آيات قبل به سرنوشت آنها اجمالا اشاره شده است .
نخست به وضع « نيكوكاران » پرداخته ، و از مساله نيكى به پدر و مادر و شكر زحمات آنها كه مقدمه اى است براى شكر پروردگار شروع مىكند ، مىفرمايد : « ما انسان را توصيه كرديم كه در باره پدر و مادرش نيكى كند » ( * ( وَوَصَّيْنَا الإِنْسانَ بِوالِدَيْه إِحْساناً ) * ) ( 1 ) .
« وصيت » و « توصيه » به معنى مطلق سفارش است ، و مفهوم آن منحصر به سفارشهاى مربوط به ما بعد از مرگ نيست ، لذا جمعى در اينجا آن را به معنى « امر و دستور و فرمان » تفسير كردهاند .
سپس به دليل لزوم حقشناسى در برابر مادر پرداخته مىگويد : « مادر ، او را با اكراه و ناراحتى حمل مىكند ، و با ناراحتى بر زمين مىگذارد ، و دوران
هامش
( 1 ) « توصيه » معمولا به دو مفعول متعدى مىشود ، منتها مفعول دوم همراه « باء » يا « الى » خواهد بود ، بنا بر اين « احسانا » نمىتواند مفعول دوم در آيه فوق باشد ، مگر اينكه « وصينا » را به معنى « الزمنا » بدانيم كه متعدى به دو مفعول مىشود بدون حروف جاره ، و يا براى آيه محذوفى قائل شويم و بگوئيم در تقدير چنين است : « وصينا الانسان بان يحسن بوالديه احسانا » در اين صورت احسانا « مفعول مطلق » براى فعل محذوفى است .