آيه بعد در حقيقت شرحى است براى اين جدايى صفوف در قيامت ، مىفرمايد :
« هر كسى كافر شد كفرش بر زيان خود او است » و وبالش دامنگير او ( * ( مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْه كُفْرُه ) * ) .
« و اما آنها كه عمل صالحى انجام دادند ( پاداش الهى را ) به سود خودشان آماده و مهيا مىسازند » ( * ( وَمَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلأَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُونَ ) * ) .
« يمهدون » از ماده « مهد » ( بر وزن عهد ) - همانگونه كه راغب در مفردات گفته - در اصل به معنى گاهواره يا محلى است كه براى كودك آماده مىكنند ، سپس « مهد » و « مهاد » به معنى وسيعترى يعنى هر مكان مهيا و آماده اى ( كه نهايت آرامش و آسايش در آن است ) گفته شده است ، انتخاب اين تعبير براى بهشتيان و مؤمنان صالح نيز از همين نظر است .
خلاصه اينكه گمان نكنيد ايمان و كفر و اعمال زشت و زيباى شما براى خدا اثرى دارد ، اين شما هستيد كه از آن شاد و خشنود ، يا ناراحت و غمگين مىشويد .
جالب اينكه : در مورد كفار با همان جمله * ( مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْه كُفْرُه ) * قناعت كرده ولى در مورد مؤمنان در آيه بعد توضيح مىدهد كه نه تنها اعمال خود را در آنجا مىبينند ، بلكه خدا مواهب بيشترى كه شايسته فضل و كرم او است به آنها مىبخشد مىگويد : « هدف اين است كه خداوند كسانى را كه ايمان آورده ، و عمل صالح انجام دادهاند از فضلش پاداش دهد » ( * ( لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْ فَضْلِه ) * ) .
مسلما اين فضل الهى شامل حال كافران نمىشود ، « چرا كه خدا كافران را دوست ندارد » ( * ( إِنَّه لا يُحِبُّ الْكافِرِينَ ) * ) .
بديهى است كه با آنها نيز بر طبق عدالت رفتار مىكند و بيش از استحقاقشان
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 455
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٥٥