در حديث معتبرى كه محدث بزرگوار « كلينى » در « اصول كافى » آورده از هشام بن سالم چنين نقل مىكند كه مىگويد : از امام صادق ع پرسيدم :
منظور از * ( فِطْرَتَ اللَّه الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها ) * چيست ؟ فرمود : « منظور ، توحيد است » ( 1 ) .
و نيز در همان كتاب كافى از يكى ديگر از ياران امام صادق ع نقل شده كه وقتى از امام ، تفسير آيه را مطالبه كرد ، امام فرمود : هى الاسلام ( 2 ) .
در حديث مشابهى از امام باقر ع مىخوانيم كه در پاسخ « زراره » يكى از ياران دانشمندش كه از تفسير آيه سؤال كرده بود فرمود :
فطرهم على المعرفة به :
« خداوند سرشت آنها را بر معرفت و شناخت خود قرار داد » ( 3 ) .
حديث معروف
« كل مولود يولد على الفطرة حتى ليكون ابواه هما اللذان يهودانه و ينصرانه »
كه از پيامبر گرامى اسلام ص نقل شده نيز نشان مىدهد كه هر نوزادى بر فطرت اسلام و دين خالى از شرك متولد مىشود و رنگهايى همچون يهوديت و نصرانيت انحرافى از طريق پدر و مادر به آنها القا مىشود » ( 4 ) .
و بالآخره در حديثى كه آن نيز در اصول كافى از امام صادق ع نقل شده است در تفسير همين آيه مىخوانيم :
قال هى الولاية
: فرمود : « منظور فطرت ولايت و پذيرش رهبرى اولياى الهى است » ( 5 ) .
در خطبه اول نهج البلاغه نيز از امير مؤمنان على ع در عبارتى كوتاه و پر معنى چنين آمده است :
فبعث فيهم رسله و واتر اليهم انبيائه ليستادوهم ميثاق فطرته و يذكروهم منسى نعمته و يحتجوا عليهم بالتبليغ و يثيروا لهم دفائن العقول :
« خداوند رسولان خود را به سوى انسانها فرستاد و انبياى
هامش
( 1 و 2 و 3 ) اصول كافى ج 2 صفحه 10 ( باب فطرة الخلق على التوحيد ) .
( 4 ) تفسير « جمع الجوامع » مرحوم طبرسى ذيل آيه مورد بحث .
( 5 ) تفسير نور الثقلين جلد 4 صفحه 184 .