تفسير آيه برگزيدهاند .
از جمله بعضى گفتهاند : نماز انسان را از فحشاء و منكر باز مىدارد ما دام كه مشغول نماز است ! ! چه حرف عجيبى ؟ اين مزيتى براى نماز نيست ، بسيارى از اعمال چنين است .
بعضى ديگر گفتهاند اعمال و اذكار نماز به منزله جمله هايى است كه هر يك انسان را از فحشاء و منكر نهى مىكند ، مثلا تكبير و تسبيح و تهليل هر كدام به انسان مىگويد گناه مكن ، حال انسان گوش به اين نهى مىدهد يا نه ؟ مطلب ديگرى است .
اما آنها كه آيه فوق را چنين تفسير كردهاند از اين حقيقت غافل شدهاند كه نهى در اينجا فقط « نهى تشريعى » نيست ، بلكه « نهى تكوينى » است ، ظاهر آيه اين است كه نماز اثر بازدارنده دارد و تفسير اصلى همان است كه در بالا گفتيم ، البته مانعى دارد كه بگوئيم نماز هم نهى تكوينى از فحشاء و منكر مىكند و هم نهى تشريعى .
به چند حديث توجه كنيد :
1 - در حديثى از پيامبر گرامى اسلام ص چنين مىخوانيم كه فرمود :
من لم تنهه صلاته عن الفحشاء و المنكر لم يزدد من اللَّه الا بعدا :
« كسى كه نمازش او را از فحشاء و منكر باز ندارد هيچ بهره اى از نماز جز دورى از خدا حاصل نكرده است » ! ( 1 ) .
2 - در حديث ديگرى از همان حضرت چنين آمده :
لا صلاة لمن لم يطع الصلاة ، و طاعة الصلاة ان ينتهى عن الفحشاء و المنكر :
« كسى كه اطاعت فرمان نماز نكند نمازش نماز نيست ، و اطاعت نماز آن است كه نهى آن را از فحشاء و منكر به كار بندد » ( 2 ) .
هامش
( 1 و 2 ) مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث ( حديث اخير اشعار به نهى تشريعى دارد ) .