و دگرگونيهاى عظيم واقع مىشود ، و كوهها از هم متلاشى مىگردند ، اين نكته در بسيارى از سورههاى آخر قرآن صريحا آمده است .
قرار گرفتن اين آيه در ميان آيات رستاخيز ، دليل و گواه اين تفسير است .
ولى قرائن فراوانى در آيه وجود دارد كه تفسير ديگرى را تاييد مىكند و آن اينكه آيه فوق از قبيل آيات توحيد و نشانههاى عظمت خداوند در همين دنيا است و به « حركت كره زمين » كه براى ما محسوس نيست اشاره مىكند .
توضيح اينكه :
1 - آيه فوق مىگويد : « گمان مىكنى كوهها جامد و ساكنند ، در حالى كه همچون ابر در حركتند » معلوم است اين تعبير با حوادث آغاز رستاخيز سازگار نيست ، چرا كه اين حوادث به قدرى آشكار است كه به تعبير قرآن « از مشاهده آنها مادران كودكان شيرخوار خود را فراموش مىكنند و زنان باردار سقط چنين مىنمايند ، و مردم از شدت وحشت همچون مستانند در حالى كه مست نيستند » ! ( سوره حج آيه 2 ) .
2 - تشبيه به حركت ابرها متناسب حركات يك نواخت و نرم و بدون سر و صدا است ، نه انفجارهاى عظيمى كه صداى رعد آسايش ، گوشها را كر مىكند .
3 - تعبير بالا نشان مىدهد ، در عين اينكه ظاهرا كوهها ساكنند در واقع در همان حال به سرعت حركت مىكنند ( يعنى دو حالت از يك شىء را در آن واحد بيان مىكند ) .
4 - تعبير به « اتقان » كه به معنى منظم ساختن و محكم نمودن است نيز تناسب با زمان برقرارى نظام جهان دارد ، نه زمانى كه اين نظام فرو مىريزد و متلاشى و ويران مىگردد .
5 - جمله « * ( إِنَّه خَبِيرٌ بِما تَفْعَلُونَ ) * » مخصوصا با توجه به اينكه « تفعلون »
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 568
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٦٨